سیاست‌گذاری امنیتی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اسناد بالادستی در اندیشه دفاعی آیت الله خامنه ای(مدظله العالی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشگاه دفاع ملی

2 دکتری جغرافیا و عضو هیات علمی دانشگاه امین

چکیده
سیاست‌گذاری امنیتی یکی از مهمترین بحث‌های امنیتی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد و دلیل این امر هم این است که جمهوری اسلامی ایران، به عنوان کشوری با موقعیت جغرافیایی استراتژیک خاص خود، در دنیای معاصر همواره در معرض انبوهی از تهدیدات در سطوح مختلف قرار داشته است. آنچه بیش از هر چیز دیگر در سیاست‌گذاری امنیتی برای امنیت کشور و مقابله با تهدیدات لازم به نظر می‌رسد توجه به سیاست‌های نحوه مقابله با اینگونه تهدیدات در حوزه امنیتی می باشد. هدف از این پژوهش شناخت سیاست‌گذاری امنیتی با توجه به اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران است که توسط مقام معظم رهبری ابلاغ شده است. پرسش اصلی آن است که سیاست‌گذاری امنیتی جمهوری اسلامی ایران با توجه به اسناد بالادستی چه میزان و تا چه درجه‌ای در مواقع بحران و تهدیدات کارساز و جواب‌گو به مسائل روز می‌باشد؟ روش استفاده در این کار پژوهشی روش کتابخانه‌ای و مطالعه منابع مکتوب در حوزه سیاست‌گذاری امنیتی در اسناد بالادستی می‌باشد و این پژوهش جزو پژوهش‌های کاربردی محسوب می شود و روش استفاده در تحلیل داده‌ها روش کیفی است. یافته های اولیه پژوهش حاکی از آن است که اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران توجه ویژه‌ای به سیاست گذاری امنیتی در همه ابعاد دارد. سیاست‌گذاری امنیتی، امنیت ملی، تهدید و اسناد بالادستی مواردی است که در سند چشم‌انداز بیست ساله و قوانین توسعه از جمله قانون پنجم توسعه پرداخته شده است

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The security policy of the Islamic Republic of Iran with an emphasis on upstream documents in the defense thought of Ayatollah Khamenei

نویسندگان English

vahid fakhredin 1
Bahman Karegar 2
1 d
2 Ph.D. in geography and member of the academic staff of Amin University
چکیده English

Security policy making is one of the most important security issues of the Islamic Republic of Iran and the reason for this is that the Islamic Republic of Iran, as a country with its own strategic geographical position, has always been exposed to a multitude of threats at different levels in the contemporary world. Security For the security of the country and to deal with threats, it seems necessary to pay attention to the policies of how to deal with such threats in the field of security. The purpose of this research is to understand the security policy according to the top documents of the Islamic Republic of Iran, which were announced by the Supreme Leader. The main question is that according to the documents of the Islamic Republic of Iran, to what extent and to what degree is it effective and responsive to current issues in times of crises and threats? Security is used in upstream documents and it is considered as applied research, and the method used in data analysis is qualitative method. The preliminary findings of the research indicate that the upstream documents of the Islamic Republic of Iran pay special attention to security policy in all dimensions. Security policy, national security, threats and upstream documents are the things that are discussed in the twenty-year vision document and development laws, including the fifth law of development.

کلیدواژه‌ها English

Politics
security
high-level documents
Ayatollah Khamenei
threats
ابراهیمی، شهروز و مجیدی­ نژاد، سیدعلی(1395). تبیین تهدیدات امنیتی توافق نامه مشارکت استراتژیک آمریکا - افغانستان بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. مطالعات انقلاب اسلامی، 13(45)، 169ـ188.
ارغوانی پیرسلامی، فریبرز(1391). سیاست دفاعی امنیتی جمهوری اسلامی ایران در پرتو قانون برنامه پنجم توسعه، سیاست دفاعی، 20(78)، 105ـ137.
اسماعیلی، رضا(1385). سرمایه اجتماعی و اهداف سند چشم انداز توسعه ایران در افق 1404 ه.ش، ارائه شده در همایش ملی سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 جمهوری اسلامی ایران، مجمع تشخیص مصلحت نظام.
اشتریان، کیومرث(1396). سیاست­گذاری عمومی در ایران، تهران: انتشارات بنیاد حقوق میزان.
 افتخاری، اصغر(1393). تحلیل الگوی تعامل آزادی و امنیت، پژوهش­های راهبردی سیاست، 2(8)، 83ـ99.
افشون، مهرداد؛ عبدی، علی(1394). تهدیدات امنیتی(نیمه سخت) فراروی استان خوزستان، پژوهش­های سیاسی، 5(13)، 115ـ149.
امینی، محمدتقی؛ محمودی میمند، محمد؛ پرهیزگار، محمدمهدی و مشایخ، محمدرضا(1391). طراحی الگوی جامع سیاست­گذاری قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران، مدیریت فردا، 11(31)، 1ـ10.
آشوری، داریوش(1388). دانشنامه علوم سیاسی، تهران: انتشارات مروارید.
 بختیاری، حسین و صالح­نیا، علی(1397). اولویت بندی تهدیدات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با روش تحلیل سلسله مراتبی ((AHP. مطالعات راهبردی سیاست­گذاری عمومی، 8(27)، 255ـ277.
بخشی،عبدالله(1391). امنیت در کتاب و سنت. تهران: انتشارات اطلاعات و امنیت.
بشیریه، حسین(1388). بررسی امنیت از تئوری تا عمل، تهران: نشر میزان.
بنافی، مسعود؛ نوروزی، محمد(1392). تحلیل آسیب شناسانه از ترجمان اسناد بالادستی جمهوری اسلامی ایران در برنامه­های عملیاتی: ملاحظات سیاسی، برنامه ریزی و بودجه، 18(4)، 161ـ195.
بیانات آیت الله خامنه ای در دیدار با کارگزاران حج 20 تیرماه 1397.
بیانات آیت الله خامنه ای در کنفرانس حمایت از انتفاضه فلسطین 9 مهرماه 1390.
تاجیک، محمدرضا(1381). مقدمه­ای بر استراتژی­های امنیت ملی:رهیافت­ها و راهبردها، تهران: مرکز بررسی­های استراتژیک ریاست جمهوری.
جلیلی، امید(1397). سیاست­گذاری: مفاهیم، الگوها و فرایندها، رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 2(4)، 106ـ114.
حداد، وادی؛ دمسکی، تری(1388). فرآیند برنامه­ریزی در آموزش و پرورش(یک چارچوب کاربردی)، مترجمان: غلامرضا گرانی نژاد و رخساره کاظم، تهرات: انتشارات مدرسه.
حسن­بیکی، ابراهیم(1386). رویکرد مقابله با تهدید نرم علیه منافع ملی جمهوری اسلامی ایران، نگرش راهبردی، 8(88)، 9ـ28.
روشندل، جلیل(1374).امنیت ملی و نظام بین الملل، تهران: انتشارات سمت.
رئیسی، محمد؛ پیشگاه هادیان، حمید؛ ایزدی،جهان بخش؛ جاودانی مقدم، مهدی(1398). آسیب شناسی بحران­های اجتماعی و الزامات سیاست­گذاری امنیتی در پیشگیری از آن، امنیت ملی، 9(32)، 117ـ130.
سند چشم‌انداز بیست ساله‌ی جمهوری اسلامی ایران در افق 1404 هجری شمسی،1382.
شریعتمدار جزائری، نورالدین(1379). امنیت در فقه سیاسی شیعه، علوم سیاسی، 9(34)، 5ـ31.
صالح­نژاد، حسن(1394). مروری بر سیاست­گذاری عمومی، تهران: مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی.
عبدالله خانی، علی(1386). تهدیدات امنیت ملی(شناخت و روش). تهران: ابرا معاصر تهران.
علایی، حسین(1391). امنیت پایدار در سند چشم انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران، آفاق امنیت، 4(15)، 119ـ147.
قادری حاجت، مصطفی؛ گل­کرمی، عابد(1399). بررسی و تحلیل نگرش ژئوپلیتیکی اسناد بالادستی آمایش سرزمین ایران. ژئوپلیتیک، 16(2)، 58ـ78.
قلی­پور، رحمت­الله؛ غلام­پور آهنگر، ابراهیم(1389). فرآیند سیاست­گذاری عمومی در ایران، تهران: انتشارات مرکز پژوهش­ مجلس شورای اسلامی.
قیصری، نورالله؛ خضری، احسان(1395). سیاست دفاعی نظام جمهوری اسلامی ایران: بررسی اسناد کلان. رهیافت انقلاب اسلامی، 10(37)، 57ـ74.
کامرانیان، عباسعلی(1387). جنگ نرم: بررسی توطئه شیاطین علیه امت اسلامی، قم: انتشارات نور قرآن و اهل بیت(ع).
گروه مطالعات امنیت(1387). تهدیدات قدرت ملی شاخص­ها و ابعاد، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
ماندل، رابرت(1377). چهره متغییر امنیت ملی، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ دوم، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
مرادیان، محسن(1385). ابعاد و مظاهر، تهران: مرکز آموزش و پژوهش شهید سپهبد صیاد شیرازی.
معین، محمد(1353). فرهنگ لغات معین، تهران: انتشارات امیر کبیر.
ملک ­محمدی، حمیدرضا(1395). مبانی و اصول سیاست­گذاری عمومی، تهران: انتشارات سمت.
وحید، مجید(1395). سیاست­گذاری عمومی، تهران: نشر میزان، چاپ سوم.
Puppis, M. (2010), Media Governance: A New Concept for the Analysis of Media Policy and Regulation. Communication, Culture & Critique, 3: 134-149.
Walt, S. M. (1994). Alliance Formation and the Balance of World Power. International Security, 9(4), 3–43.