بررسی دیدگاه‌های منتقدین وجود اسلام هراسی رسانه‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 دانشیار موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی (ره)

چکیده

غالباً این‌گونه تصور می‌شود که در وجود جریانی به نام «اسلام هراسی رسانه‌ای» و یا «تزریق ترس، نفرت و تعصب علیه اسلام و مسلمانان در افکار عمومی غرب از طریق رسانه‌ها»، هیچ‌گونه تردیدی وجود ندارد و مخالف و منکری برای آن نمی‌توان یافت، لکن چنین نیست. با وجود اینکه بسیاری از پژوهشگران با ارائه دلایل و شواهد کافی، بر وجود این معضل در غالب جوامع غربی به‌ویژه در دو سه دهه اخیر تأکید دارند، برخی محققان پس از بررسی و تحلیل روشمند رسانه‌های گوناگون گفتاری، نوشتاری و تصویری، در وجود معضل و جریانی با عنوان «اسلام هراسی رسانه‌ای» مناقشه کرده، آن را ناشی از تئوری توطئه و ساخته ذهن وهم‌آلود برخی مسلمانان جهت مقابله با هرگونه نقد و خرده‌گیری از باورها و معتقدات مذهبی‌شان می‌دانند. در این نوشتار تلاش شده است تا با استناد به شش پژوهش مهم، دیدگاه‌های منتقدان اسلام هراسی مورد نقد، بررسی و واکاوی قرار گیرد و صحت و سقم ادعای آن‌ها ارزیابی و تحلیل شود. ازاین‌رو، سؤال اصلی مطالعه حاضر این است: منتقدان وجود اسلام هراسی رسانه‌ای در غرب، برای اثبات مدعای خود به چه شواهدی استناد جسته‌اند؟ روش مطالعه در مقام گردآوری، اسنادی و استنادی (بررسی منابع و گزارشات رسانه‌ای) و در مقام ارزیابی و داوری، تحلیلی و انتقادی است. نتیجه آنکه تقریباً هیچ یک از پژوهش‌ها به طور قطع وجود «اسلام هراسی رسانه‌ای» را رد نکرده‌اند، بلکه تنها بخش‌هایی از ادعای مذکور را مردود می‌دانند؛ بنابراین بیشتر تلاش‌ها معطوف به خدشه‌دار کردن این مدعا و شواهد آن معطوف بوده است و هیچ محققی به ضرس قاطع وجود جریان اسلام هراسی را رد نمی‌کند؛ چراکه تعصب گسترده ضد اسلامی در غرب به‌ویژه در وسایل ارتباط‌جمعی چنان عیان گشته که به هیچ عنوان قابل‌انکار و چشم‌پوشی نیست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Islamophobia in the Western Media from the Viewpoint of Critics

چکیده [English]

Islamophobia (or more precisely ‘unfounded fear, prejudice and discrimination towards Islam and Muslims’) is often thought to be an unquestionable truth but that’s not correct at all. Although the majority of scholars with abundant evidence insist on the existence of such a serious problem in the west, but there are a few researchers who have suspicions about this claim. They call Islamophobia a conspiracy theory which invented by radical Muslims as a discursive weapon intended to silence well-justified critique of Islamic practices and dogmas. Generally, inattention to these views is one of the limitations of this scholarship while Islamophobia has always been a hotly contested term in social science. So in this article, we will discuss and analyze Islamophobia in the western Media from the viewpoint of critics and deniers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islam"
  • "Islamophobia"
  • "West"
  • "Western Media”
  • “Critics of Islamophobia
  • حسینی‌فائق، محمدمهدی (1391). تأملی بر ابعاد اسلام هراسی در بریتانیا پس از یازده سپتامبر. تهران: دانشگاه امام صادق (ع).

  • شیرغلامی، خلیل (1390). «اسلام هراسی و اسلام‌ستیزی: ده سال پس از حادثه 11 سپتامبر». سیاست خارجی، 25(4)، 995-1022.

  • مجیدی، محمدرضا؛ صادقی، محمدمهدی (1393). اسلام هراسی غربی. تهران: دانشگاه امام صادق (ع).

  • مرشدی‌زاد، علی؛ غفاری، زاهد (1386). «اسلام هراسی در اروپا؛ ریشه‌ها و عوامل». دانش سیاسی، 3(2)، 113- 139.

     

Allen, C. (2001). "Islamophobia in the media since September 11th". Exploring Islamophobia: Deepening our understanding of Islam and Muslims. University of Westminster, 29.

  • Bleich, E., Nisar, H., & Abdelhamid, R. (2016). "The effect of terrorist events on media portrayals of Islam and Muslims: evidence from New York Times headlines, 1985 - 2013". Ethnic and Racial Studies, 39(7), 1109-1127.

  • Bleich, E., Stonebraker, H., Nisar, H., & Abdelhamid, R. (2015). "Media Portrayals of Minorities: Muslims in British Newspaper Headlines, 2001 - 2012". Journal of Ethnic and Migration Studies, 41(6), 942-962.

  • Bowe, B. J., & Makki, T. W. (2016). "Muslim neighbors or an Islamic threat? A constructionist framing analysis of newspaper coverage of mosque controversies". Media, Culture & Society, 38(4), 540-558.

  • Ibrahim, D. (2010). "The framing of Islam on network news following the September 11th attacks". International Communication Gazette, 72(1), 111-125.

  • Joppke, C. (2009). "Limits of integration policy: Britain and her Muslims". Journal of Ethnic and Migration Studies, 35(3), 453-472.

    Smith, C. (2013). "Anti-Islamic sentiment and media framing during the 9/11 decade".