شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه دیپلماسی علم و فناوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علم و صنعت ایران

2 فارغ التحصیل دانشگاه علم و صنعت ایران

چکیده

دیپلماسی علم و فناوری پدیده‌ای است که اگرچه نوظهور نبوده، لیکن ادبیات آن در سال‌های اخیر رو به افزایش است و تجربیات موفقی را با خود به همراه آورده است. دیپلماسی علم و فناوری بمعنای تعامل علم و فناوری با دیپلماسی در جهت تأمین منافع کشورها در حوزه بین‌الملل می‌باشد و تاکنون کشورهای زیادی آن را به خدمت گرفته‌اند. این تحقیق بر اساس خلاء پژوهشی موجود در خصوص توسعه دیپلماسی علم و فناوری شکل گرفته است. خلائی که بسیاری از خبرگان به آن اذعان داشته‌اند. این پژوهش با استفاده از ادبیات موجود شامل گزارش‌ها و نوشتارهایی از افرادی مجرب در این حوزه، آغاز شده و با مصاحبه‌هایی اکتشافی ادامه یافته است که نهایتاً با توجه به روش‌های کمی و کیفی و آزمون‌های سنجش کیفیت پنج دسته عوامل مؤثر بر دیپلماسی علم و فناوری شناسایی شدند. طبق این پژوهش دسته عوامل برنامه‌ریزی و نظام‌سازی؛ دسته عوامل زیرساخت و الزامات؛ دسته عوامل برندینگ و ارتقای ساخت ملی؛ دسته عوامل ظرفیت سنجی و نهایتاً دسته عوامل تعاملات آکادمیک از جمله موارد تاثیرگذار بر توسعه دیپلماسی علم وفناوری می‌باشند که از این میان عوامل زیرساخت و الزامات به عنوان دسته عوامل پایه‌ای، پرتکرار و مهم شناسایی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying Impacting Factors on Science and Technology Diplomacy Development

چکیده [English]

Although Science and Technology Diplomacy as a phenomenon is not new, it's gotten successful experiences and its literature is growing in recent years.Science and Technology Diplomacy is defined as interactions of science,technology and diplomacy in line of achievement of national interests about international affairs that up until now it's used by many countries. This research was started and continued because of non-existent of comprehensive model about STD that's affirmed by Iranian expert. By qualitative and quantitative research method this research was started with reviewing existent literatures including reports, articles of experienced people and etc. and continued with exploratory interviews and qualified by tests and experts confirmed. Finally this's led to five macro-factors that affect on STD Development. As result of this research Programming and Systemizing; Infrastructures; National Promotion and Branding; Capacity survey; and Academic interactions are affecting factors on STD development. According this research, Infrastructures is the more frequent and important one.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Science and Technology Diplomacy
  • Soft power
  • Relation Development
  • International Co- Operation
  • آذر، ع. خسروانی، ف. جلالی، ر. (1392). " تحقیق در عملیات نرم رویکردهای ساختاردهی مسئله "، چاپ اول. تهران: سازمان مدیریت صنعتی.

  • پژوهشگاه علم و فناوری و صنعت دانشگاه صنعتی شریف (1392). "تجربیات 20 نفر از مدیران و مشاوران معاونت علمی و فناوری ریئس جمهور (1386-1392)".

  • قدیمی، ا.منوچهری قشقایی، آ. (1392). "چیستی دیپلماسی علم و فناوری". ترویج علم. سال 4.

  • عابدی جعفری، حسن. تسلیمی، محمدسعید. فقیهی، ابوالحسن. شیخ‌زاده، محمد. (1390). "تحلیل مضمون و شبکه‌ای از مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی". اندیشه مدیریت راهبردی، شماره 2. 151-198.

  • محمدپور، ا. (1392) "روش تحقیق کیفی ضد روش 1". جلد اول. انتشارات جامعه‌شناسان. تهران.

  • محمدپور، ا. (1392) "روش تحقیق کیفی ضد روش 2". جلد دوم. انتشارات جامعه‌شناسان. تهران.

  • میرحسینی عبدالحمید، محمدی دوستدار، حسین. (1393). "دیپلماسی علمی به مثابه قدرت نرم". مطالعات قدرت نرم - 1393 - دوره: 4 - شماره: 11 - صفحه:127 -147

  • هادیان، ن. احدی، ا. "جایگاه مفهومی دیپلماسی عمومی". بین‌المللی روابط خارجی. ص‌ص 85-118. 1388

  • گزارش مصاحبه با ناصر هادیان. "انتظار جامعه علمی از دستگاه دیپلماسی کشور". چهارشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۲. قابل دسترس در:

www.cgie.org.ir

  • گزارش "ایران پیشگام دیپلماسی فناوری در بین کشورهای در حال توسعه". یکشنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۱. 13:00. قابل دسترس در:                                                                                             www.itan.ir

  • گزارش، "دیپلماسی علم و فناوری نهالی نیازمند حمایت ". قابل دسترس در:

http://std.itan.ir/?id=1890.

  • گزارش " اجرای نظام ملی دیپلماسی علم و فناوری/ بازتعریف وظایف رایزن‌های علمی". قابل دسترس در:

www.irna.ir

  • گزارش " دانشجویان ایرانی در دانشگاه‌های خارج از کشور سفیران ایران اسلامی هستند" قابل دسترس در:

www.techdiplomacy.com

  • گزارش " باید با تمام انرژی و نیرو از فضاهای مجازی جهت تقویت ارتباطات علمی و فرهنگی بین‌المللی استفاده کنیم". قابل دسترس در:

www.techdiplomacy.com

  • گزارش " علم و فناوری مهم‌ترین ابزار نقش آفرینی در صحنه دیپلماسی جهانی است". قابل دسترس در:

www.techdiplomacy.com

  • گزارش "اجرای نظام ملی دیپلماسی علم و فناوری - بازتعریف وظایف رایزن‌های علمی". قابل دسترس در:

www.irna.ir

 

 

Annegarn, Harold J. Swap. Robert J. (2012). "SAFARI 2000: A Southern African Example of Science Diplomacy". Science & Diplomacy, Vol. 1, No. 4.

  • Boom, Brian M. (2012). "Biodiversity without Borders: Advancing U.S.-Cuba Cooperation through Environmental Research". Science & Diplomacy, Vol. 1, No. 3.

  • Campbell, Cathy. (2012). "A Consortium Model for Science Engagement: Lessons from the U.S.-DPRK Experience". Science& Diplomacy, Vol.1, No.2.

  • Council for Science and Technology Policy - CSTP. (2008). Toward the Reinforcement of Science and Technology Diplomacy. Council for Science and Technology Policy: Japan’s Council for Science and Technology Policy: Tokyo. Retrieved from http://www8.cao.go.jp/cstp/english/doc/s_and_t_diplomacy/20080519_tow_the_reinforcement_of.pdf

  • Gast, Alice P. (2012). "From Cold War to Warm Relations: Fertile Ground for Science Diplomacy in Central Asia". Science & Diplomacy, Vol. 1, No. 1.

  • Jillson, I. A. (2013). "The United States and Iran: Gaining and Sharing Scientific Knowledge through Collaboration". Science & Diplomacy, Vol. 2, No. 1.

  • Konarzewski, Marek. Żebrowska, Grażyna. (2012). “Rediscovering Eastern Europe for Science Diplomacy,” Science & Diplomacy, Vol. 1, No. 1.

  • Lowenthal, M. D. (2011). Science diplomacy for nuclear security. United States Institute of Peace. Retrieved from http://purl.fdlp.gov/GPO/gpo19355

  • Mock, Kira E. (2013). "The Middle East Regional Cooperation Program: Opportunities for IsraeliPalestinian Collaborative Research". Science & Diplomacy, Vol. 2, No. 1.

  • Neureiter, N. P. (2012). "Science diplomacy in action. Parcerias Estratégicas". 16(32), 65–76.

  • Neureiter, N. P. (2004). "Science and technology in the Department of State. Technology in Society". 26(2-3), 303–320. doi:10.1016/j.techsoc.2004.01.018

  • Obama, B. (2009). "A new beginning. Remarks at Cairo University". Cairo, Egypt, June, 4.

  • Stine, D. D. (2009). "Science , Technology , and American Diplomacy: Background and Issues for Congress". Congressional Research Service for Congress.

  • Tananbaum, Greg (2013) "I Hear the Train A Comin' -- Center for Science Diplomacy" Against the Grain: Vol. 20: Iss. 5, Article 40.

  • Thomas, Michael. (2013). "Advancing Palestinian Science and Promoting Cooperation under Long-Term Occupation". Science & Diplomacy, Vol. 2, No. 1.

  • Turekian, V. C. (2012). "Building a National Science Diplomacy System". Science & Diplomacy, Vol. 1, No. 4.

  • Turekian, V. C. Neureiter, N. P.  (2012). "Science and Diplomacy: The Past as

  • Prologue". Science & Diplomacy, Vol. 1, No. 1.

  • G. R. Berridge and A. James, (2003). "A Dictionary of Diplomacy". Palgrave Macmillan.

  • N. Pandor, (2012). "South African Science Diplomacy: Fostering Global Partnerships and Advancing the African Agenda". Science & Diplomacy. vol. 1, no. 1.

  • R. D. Hormats, (2012). "Science Diplomacy and Twenty-First Century Statecraft". Science & Diplomacy. vol. 1, no. 1.

  • A. Bernstein, (2013). "Science Diplomacy as a Defining Role for Canada in the Twenty-First Century". Science & Diplomacy. vol. 2, no. 2.

  • RoyalSociety, (2010). "New frontiers in science diplomacy". Royal Society. London.

  • D. C. Clary, (2013). "A Scientist in the Foreign Office". Science & Diplomacy. vol. 2, no. 3.

  • P. Dufour, (2012). "Becoming a Northern Minerva: Injecting Science into Canada’s Foreign Policies". Science & Diplomacy. vol. 1, no. 2.

  • E. W. Colglazier, (2012). "Science and diplomacy". Science. vol. 335, no. 6070, p. 775.

  • Committee on Global Science Policy and Science Diplomacy; National Research Council. (2011). "U.S. and International Perspectives on Global Science Policy and Science Diplomacy: Report of a Workshop". National Academies Press.

  • Harding, Todd K. Khanna, Melanie J. Orbach, Raymond L. (2012). "International Fusion Energy Cooperation: ITER as a Case Study in Science and Diplomacy". Science & Diplomacy, Vol. 1, No. 1.

  • Daniels, Ronald. Khin, PeThet. Agre, Peter C. (2012). "Bringing Health Research to the Renewed U.S.-Myanmar Relationship". Science & Diplomacy, Vol. 1, No. 2.

  • Li, C. W. Tzeng, G. H. (2009). "Identification of a threshold value for the DEMATEL method using the maximum mean de-entropy algorithm to find critical services provided by a semiconductor intellectual property mall". Expert Systems with Applications, 36, 9891–9898.

  • Teddlie, C. Tashakkori. (2009). "Foundations of Mixed Method Research: Integration Quantitative and Auqlitative Techniques in social and behavioral Sciences", First Edition, london: Sage Publications.

  • Gloser, B. (2001). "The Grounded Theory Prespective I: Conceptualization Contrasted with Description, Sociology Press.

  • SERD - Scientific Exchanges and Research Department. (2013). "Science Diplomacy For France". Scientific Exchanges and Research Department, Ministere Des Affaires Etrangeres, Scienti fic Exchanges and Research Depar tment.

    https://en.oxforddictionaries.com/definition/science