علم محوری در گام دوم انقلاب اسلامی، دانشگاه به مثابه نهاد تمدن ساز و مولد قدرت نرم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام نور

چکیده
دانشگاه به عنوان نهاد بنیادین تولید علم، نقشی کلیدی در تحقق تمدن نوین اسلامی دارد. تمدن نوین اسلامی به عنوان هدف انقلاب اسلامی مطرح شده و معطوف به پیشرفتی همه جانبه برای فرد و جامعه، نظام و امت اسلامی، دانش بنیان و دین محور است و کمال و سعادت مادی و معنوی را به صورت همزمان در نظر دارد. هدف این نوشتار، معرفی ویژگی ها و کارکرد دانشگاه تمدن ساز برای دستیابی به این اهداف از مسیر تحلیل محتوا و مضمون بیانات رهبری و تحریرات پژوهشگران حوزه تمدن اسلامی، بوده و با بهره‌گیری از چارچوب نظری در زمینه قدرت نرم، ظرفیت دانشگاه در این حوزه بررسی شده است. مهمترین ویژگی‌های دانشگاه تمدن ساز تولید محوری، فن گرایی و مهارت سازی، انسان سازی و معنویت گرایی، ارتباط با صنعت، اخلاق مداری و عدالت محوری، شناخت نیازهای جامعه و پاسخگویی به آن است و از طریق جذب دانشجو، شناسایی گرایش‌های نوظهور آموزشی، تبادل استادان و پژوهشگران و متخصصان، فعالیت های علمی و پژوهشی مشترک می‌تواند به نهاد مولد قدرت نرم و افزایش آن تبدیل شود

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Science-centered in the second phase of the Islamic Revolution Statement, the university as a civilization-building institution and generator of soft power

نویسنده English

Azam Moghadas
assistant professor of political sciences Payam e Noor university
چکیده English

The university, as a fundamental institution for the production of knowledge, plays a key role in the realization of the new Islamic civilization. This civilization, which is the ultimate goal of the Islamic Revolution, aims for comprehensive progress at both individual and societal levels, within the framework of an Islamic system and community. It is based on knowledge and guided by religion, seeking to achieve both material and spiritual perfection and prosperity simultaneously. The purpose of this article is to identify the characteristics and functions of a civilization-building university in pursuit of these goals, through content and thematic analysis of the statements of the Supreme Leader and scholarly writings in the field of Islamic civilization. Using the theoretical framework of soft power, this study examines the university’s capacity in this regard. The most important characteristics of a civilization-building university include a focus on knowledge production, technological orientation and skill development, human development and spirituality, connection with industry, commitment to ethics and justice, and responsiveness to societal needs. Through student recruitment, identification of emerging educational trends, exchange of professors, researchers, and experts, and collaborative academic and research activities, the university can become a generator and enhancer of soft power.

کلیدواژه‌ها English

the Second phase of the Islamic Revolution Statement
New Islamic Civilization
Civilization-Building University
Science Diplomacy
Soft Power
منابع
1.      آدمی، علی و مهدی ذوالفقاری( 1391)، اثرگذاری قدرت نرم در دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران، رهیافت های سیاسی و بین المللی، شماره ۲۹، 9-44.
2.      ابراهیمی کوشالی، حسین و مهدی حیدری( 1400)، کرکردهای ممتاز دانشگاه در فرایند شکل گیری تمدن نوین اسلامی بر اساس منظومه فکری آیت الله العظمی خامنه ای(مد ظله العالی)، اندیشه مدیریت راهبردی، دوره 15، شماره 1( پیاپی 29)، 28- 1.
3.      اسماعیلی، عبدالکریم، رضا مقیسه و حسن نادری منش( 1400)، کارکردهای دانشگاه­ها در مراحل تمدن سازی نوین اسلامی، پژوهش­های گفتمانی تمدنی انقلاب اسلامی، سال اول، شماره 2، 53- 90.
4.      اکبری، مرتضی و فریدون رضایی( 1394)، واکاوی شاخصه های تمدن نوین اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری، فصلنامه مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی، دوره 3، شماره 5، 85- 108.
5.      پوراحمدی، حسین( 1389) قدرت نرم و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، قم، انتشارات بوستان کتاب
6.      جوان بخش، مرجان، سیف الله فضل الهی قمیشی و محمود ابوالقاسمی( 1399)، دانشگاه تمدن ساز، چالش­ها و راه­کارها، معرفت، سال 29، شماره 3، 71- 82.
7.      سخنرانی خامنه ای، آیت الله سید علی( 1373) تا (1400)، دسترسی www.KHAMENEI.IR
8.      خمینی، آیت الله سید روح الله(1389)، صحیفه نور، ج 8.
9.    خرمشاد، محمدباقر و علی آدمی ( 1388)، انقلاب اسلامی، انقلاب تمدن ساز، دانشگاه ایران، دانشگاه تمدن ساز، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، دوره دوم، شماره 6، 161- 188.
10.   درخشه، جلال و مصطفی غفاری( 1390)، دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران در جهان اسلام، فرصت ها، اقدامات، اولویت ها و دستاوردها، فصلنامه علمی مطالعات فرهنگ- ارتباطات، دوره 12، شماره 16، 9-45.
11.   دهشیری، محمدرضا و زهرا بهرامی( 1400)، مولفه های الگوی سیاست خارجی تمدن ساز، مطالعات بنیادین تمدن نوین اسلامی، دوره 4، شماره 2، 56-31.
12.   رضایی، رمضان، بهاء الدین قهرمانی نژاد شایق، محمد اصغریان دستنایی( 1397)، واکاوی نقش راهبری دانشمندان و حاکمان در بالندگی تمدن اسلامی، مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، سال 6، شماره 12، 35- 55.
13.   رفیع، حسین و ملیحه نیک روش( 1392)، دیپلماسی عمومی و قدرت نرم با تاکید بر قدرت نرم ایران در عراق، مطالعات روابط بین الملل، شماره 22، 99- 132.
14.   غلامیان، مرضیه و عیسی نوری( 1403)، تحلیل و شناخت مبانی بیانیه گام دوم انقلاب، مطالعات آینده پژوهی و سیاستگذاری، دوره 10، شماره 1، 1-14.
15.   فراستخواه، مسعود و صادق آبسالان( 1396)، اسلامی شدن دانشگاه در ایران بعد از انقلاب؛ فراتحلیلی از پژوهشها، مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، سال 21، شماره 4، 469- 498.
16.   فرزانه، محمد باقر، علی خیاط، هادی صفرپور( 1397)، تبیین عوامل ایجاد تمدن نوین اسلامی از نگاه مقام معظم رهبری، دو فصلنامه پژوهش­های اجتماعی اسلامی، پاییز و زمستان، شماره 118، 177- 205.
17.   سلطانی، مصطفی، مهدی فرمانیان، نبی الله روحی( 1398)، بنیان­های فکری تمدن اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری، فصلنامه مطالعات راهبردی ناجا، سال چهارم، شماره 14، 5- 29.
18.   ضابط­پور کاری، غلامرضا( 1396)، نقش حوزه انقلابی در تمدن نوین اسلامی با تأکید بر اندیشه حضرت آیت الله خامنه­ای، سیاست پژوهی ایرانی( سپهر سیاست سابق)، سال چهارم، شماره 14، 185- 205.
19.   سرخیل، بهنام( 1399)، چینش نخبگانی، جوانان و چالش­های پیش روی تمدن نوین اسلامی با تاکید بر نخبگان دانشگاهی، مطالعات بنیادین تمدن اسلامی، دوره 3، شماره 2، پیاپی، 6، 161- 186.
20.   مشکانی سبزواری، عباسعلی( 1391)، مدخلی بر مناسبات فقه و تمدن، فصلنامه فقه، دوره 19، شماره 72، 62- 103.
21.   نباتیان، محمد اسماعیل و حسین رضاپور( 1393)، نقش قدرت نرم آموزش عالی در تحقق اهداف انقلاب اسلامی، فصلنامه سیاست متعالیه، دوره 2، شماره 7، 39-58
22.   نجاران طوسی، حامد( 1401)، الگوی نقش  آفرینی حوزه و دانشگاه در تمدن سازی مبتنی بر منظومه فکری امامین انقلاب اسلامی، مطالعات میان رشته ای تمدنی انقلاب اسلامی، سال 1، شماره 1، 53-83.
1.                    Baran, Yusuf( 2017), Science Diplomacy, soft power to connect the world through Science, 1 st International Conference of TWAS Young Affiliates Network, Rio De Janerio,Brasil.
2.                    Chia Sheng-Kai  Charles (2015) Higher education scholarships as a soft power tool: an analysis of its role in the EU and Singapore, EUC Working Paper No. 23.
3.                    Li, J. (2018). China’s Soft Power Strategy in Higher Education, in Conceptualizing Soft Power of Higher Education, Globalization and Universities in China and the World, Springer
4.                    Mayer, M., Carpes, M., & Knoblich, R. (2014). The Global Politics of Science and Technology: An Introduction. In M. Mayer, M. Carpes, & R. Knoblich (Eds.), The Global Politics of Science and Technology Vol. 1: Concepts from International Relations and Other Disciplines (pp. 135). Springe