تبیین توسعه پایدار به عنوان مؤلفه قدرت نرم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مدرس و دانش آموخته دکتری، جامعه شناسی اقتصادی توسعه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرمسار، گرمسار، ایران

چکیده
توسعه پایدار به عنوان مؤلفه قدرت نرم، به اهمیت استفاده از روش‌های غیرمستقیم و فرهنگی در ارتقاء جایگاه کشورها اشاره دارد. این مفهوم بر توازن بین توسعه اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی تأکید می‌کند و نشان می‌دهد که قدرت نرم، از طریق ایجاد تصویر مثبت، اعتماد و همکاری‌های بین‌المللی، می‌تواند نقش مؤثری در تقویت قدرت ملی ایفا کند. در این مقاله، نقش توسعه پایدار در تقویت قدرت نرم کشورها بررسی شده و اهمیت آن در سیاست‌های جهانی و روابط بین‌الملل تأکید می‌شود.توسعه پایدار هرچند دارای اصول نسبتاً ثابت و پذیرفته شده‌ای است، اما رویکرد مکاتب فکری و سیاسی نسبت به مسأله توسعه پایدار دارای تفاوت‌هایی نیز می‌باشد. بر این اساس پژوهش حاضر درصدد است تا به بررسی و تبییین تبیین توسعه پایدار به عنوان مؤلفه قدرت نرم ونسبت آن با قدرت نرم نیز بررسی می‌شود. بنابراین سؤال پژوهش این است که توسعه پایدار چقدر در ایجاد قدرت نرم نقش دارد و چگونه می‌توانند باعث ایجاد قدرت نرم در جامعه شد؟ فرضیه این است: توسعه پایدار نقش اساسی درایجاد قدرت نرم در جامعه را دارد. یافته‌های پژوهش نشان می دهند که توسعه و در ادامه توسعه پایدار نقش اساسی در قدرت نرم جامعه و کشور را دارد. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی است که چارچوب نظری ژوزف نای را مبنای پژوهش قرار داده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Explaining sustainable development as an indicator of soft power

نویسنده English

vahid salehi
مدرس و دانش آموخته دکتری، جامعه شناسی اقتصادی توسعه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرمسار، گرمسار، ایران
چکیده English

توسعه پایدار به عنوان شاخصه قدرت نرم، به اهمیت استفاده از روش‌های غیرمستقیم و فرهنگی در ارتقاء جایگاه کشورها اشاره دارد. این مفهوم بر توازن بین توسعه اقتصادی، اجتماعی و محیط‌زیستی تأکید می‌کند و نشان می‌دهد که قدرت نرم، از طریق ایجاد تصویر مثبت، اعتماد و همکاری‌های بین‌المللی، می‌تواند نقش مؤثری در تقویت قدرت ملی ایفا کند. در این مقاله، نقش توسعه پایدار در تقویت قدرت نرم کشورها بررسی شده و اهمیت آن در سیاست‌های جهانی و روابط بین‌الملل تأکید می‌شود.توسعه پایدار هرچند دارای اصول نسبتاً ثابت و پذیرفته شده‌ای است، اما رویکرد مکاتب فکری و سیاسی نسبت به مسأله توسعه پایدار دارای تفاوت‌هایی نیز می‌باشد. بر این اساس پژوهش حاضر درصدد است تا به بررسی و تبییین تبیین توسعه پایدار به عنوان شاخصه قدرت نرم ونسبت آن با قدرت نرم نیز بررسی می‌شود. بنابراین سؤال پژوهش این است که توسعه پایدار چقدر در ایجاد قدرت نرم نقش دارد و چگونه می‌توانند باعث ایجاد قدرت نرم در جامعه شد؟ فرضیه این است: توسعه پایدار نقش اساسی درایجاد قدرت نرم در جامعه را دارد. یافته‌های پژوهش نشان می دهند که توسعه و در ادامه توسعه پایدار نقش اساسی در قدرت نرم جامعه و کشور را دارد. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی است که چارچوب نظری ژوزف نای را مبنای پژوهش قرار داده است.

کلیدواژه‌ها English

Explanation
Development
Sustainable Development
Soft Power
Society
منابع
1.        فیتزپتریک، ‌تونی، ‌نظریه ‌رفاه، ‌هرمز ‌همایونپور، ‌تهران، ‌مؤسسه ‌عالی ‌پژوهش ‌تأمین ‌اجتماعی،‌
2.        --------- . (1382)، وضعیت شهروندی و موانع تحقق آن در ایران، رساله دکتری دانشگاه علامه طباطبایی.
3.        امیدوار، کاوه، 1387، «بنیاد مستضعفان تاجر جدید نفت»، وبگاه بی بی سی فارسی، 4 تیر.
4.        حاتمی، عباس،1389، الگوی آونگی: چارچوبی برای تحلیل اقتصاد سیاسی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال 13، شماره 2، پیاپی 48.
5.        حسین‌زاده، محمدعلی، 1386، گفتمان‌های حاکم بر دولت‌های بعد از انقلاب در جمهوری اسلامی ایرن، تهران، مرکز اسناد انقلاب.
6.        حیدری، نصر الله و محسن جمشیدی، 1395. نقش و جایگاه سازمانهای مردم نهاد در مشارکت سیاسی در دورانهای ریاست جمهوری خاتمی، احمدینژاد و روحانی، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، دوره 12، شماره 36.
7.        دادگر، یدالله، 1383، تاریخ تحولات‌اندیشه اقتصادی، قم، انتشارات دانشگاه مفید، چاپ اول، ص۲۲۳-۲۸۸.
8.        رنانی، محسن، ١٣٧7، پویش‌های درونی در ترکیب دولت بازار (نظریه تجربه) مجموعـه مقـالات همایش پنجاه ساله برنامه‌ریزی توسعه در ایران، مرکز تحقیقات اقتصاد ایران.
9.        رنانی، محسن، بازار یا نا بازار، 1389، چاپ سوم، تهران، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.
10.     شادلو، عباس، کرمپور، رزا، 1394، رابطه بین کارآمدی و مشروعیت دولت جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر نظریه کلاوس اوفه، فسلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، دوره 3، شماره 9، 159-141.
11.     صدر، محمدباقر، اقتصاد ما، ترجمه ع. اسپهبدی، تهران، برهان، ۱40۰ جلد دوم، ص۱۴-۱۷.
12.     صدیقی، کوروس؛ شهیدی، امیر هوشنگ، .1379. مفاهیم و تحول کارکردی دولت با نگاهی به برنامه سوم، مجله تأمین اجتماعی، پاییز 1379، شماره6.
13.     عظیمی،‌حسین،‌»دولت‌در‌علم‌اقتصاد‌ و ‌توسعه ‌اقتصادی»،‌فصلنامه‌ فرهنگ ‌و ‌اندیشه، ‌سال‌اول‌، شماره‌دوم،‌تابستان‌1380.
14.     عیوضی، محمدرحیم، 1387. تحلیلی بر سیاست خارجی آقای دکتر احمدی نژاد، فصلنامه راهبرد یاس، شماره 14.
15.     فلاحت‌پیشه، حشمت‌الله، شورچی، حافظ، 1395، بررسی مقایسه‌ای رویکرد توسعه‌ای دولت‌های هفتم و هشتم (اصلاحات) و نهم و دهم (عدالت)، فصلنامه علمی رهیافت انقلاب اسلامی، دوره 10، شماره 34، ص 136-117.
16.     فوزی ،یحیی، 1387. اندیشه سیاسی در ایران بعد از انقلاب ،تهران ، پژوهشکده انقلاب اسلامی فوزی، یحیی، 1395. تحول دولتها و عملکرد اقتصادی در جمهوری اسلامی ایران، جستارهای سیاسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مظالعات فرهنگی، سال هفتم، شماره سوم، صص 58-27.
17.     قره باغیان، مرتضی، 1372. فذهنگ اقتصاد و بازرگانی، انتشارات مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.
18.     مطهری، مرتضی، 1368، اسلام و مقتضیات زمان، تهران، انتشارات صدرا، چاپ چهارم ، ج 1.
19.     موثقی، احمد، 1385. اقتصاد سیاسی ایران در دوره جمهوری اسلامی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 7
20.     موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، 1388. گزارش بررسی وضعیت اشتغال و بیکاری در کشورهای بزرگ اقتصادی، معاونت پژوهش و آموزش، گروه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی داخلی.
21.     موسوی سید علی، موسوی گاوگانی سید علی، 1395، بررسی انواع نظام‌های اقتصادی و مقایسه آن‌ها با اقتصاد انقلاب اسلامی پنجمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، برلین آلمان.
22.     مؤمنی، فرشاد، ١٣٧٤، کالبدشناسی یک برنامه توسعه، مؤسسه تحقیقات اقتصـادی دانشـگاه تربیـت مدرس‌.
23.     .
24.     احمدی، ابوالفضل (1393)، سبک زندگی اسلامی، تهران: انتشارات امیر کبیر.
25.     احمدی، سید احمد و علی رمضانی (1386)، «تأثیر آموزش مسئولیت پذیری به شیوه گلاسر بر کاهش بحران هویت دانش آموزان متوسطه اصفهان»، دو فصلنامه پژوهش‌های تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، سال سوم، شماره دوم، شماره پیاپی 8، پاییز و زمستان.  
26.     ارزیابی اثرات سیاست‌های توسعه‌ای مبتنی بر ارزش‌های دینی: تحلیل اثرات اجرای سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای بر هویت فرهنگی، انسجام اجتماعی و پایداری محیط زیست.
27.     ازکیا، مصطفی و غلامرضا غفاری (1384)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: انتشارات کیهان.
28.     ازکیا، مصطفی (1380)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: نشر کلمه.
29.     ازکیا، مصطفی و غفاری، غلامرضا (1397)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: انتشارات کیهان.
30.     استونز، راب (1383)، متفکران بزرگ جامعه‌شناسی، تهران: نشر مرکز.
31.     اول، تهران: نشر نی.
32.     ایمان، محمدتقی و ندا مرحمتی (1393)، «تبیین جامعه‌شناختی گرایش جوانان به سبک زندگی مدرن در شهر شیراز»، جامعه‌شناسی کاربردی سال بیست و پنجم پاییز 1393 شماره 3 (پیاپی 55).
33.     این پیشنهادها می‌تواند مسیر تحقیقات آینده را در جهت ارتقاء دانش و کاربردهای عملی در حوزه توسعه پایدار و الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی هموار سازد.
34.     باینگانی، بهمن، سید فهیم ایراندوست، سینا احمدی (1392)، «سبک زندگی از منظر جامعه‌شناسی: مقدمه‌ای بر شناخت و واکاوی مفهوم سبک زندگی»، ماهنامه مهندسی فرهنگی، سال هشتم، شماره 77، صفحات 56 تا 75.
35.     ببی، ارل (1387)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه رضا فاضل، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی و دانشگاه‌ها، چاپ پنجم، تابستان 1387.
36.     بدیع، برتران (1379)، توسعه سیاسی، ترجمه احمد نقیب زاده، تهران: قومس.
37.     بررسی چالش‌ها و موانع فرهنگی و اجتماعی: مطالعه چالش‌ها و موانع موجود در مسیر نهادینه‌سازی و عملیاتی کردن این الگو در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای.
38.     بشیریه، حسین (1388)، جامعه‌شناسی سیاسی، نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، تهران: نشر نی.
39.     بوردیو، پی‌یر (1389)، نظریه کنش (دلایل عملی و انتخاب عقلانی)، ترجمه مرتضی مردیها، چاپ دوم، تهران: نشر نقش و نگار.
40.     پیشنهاد راهکارهای سیاست‌گذاری مبتنی بر ارزش‌های دینی: تدوین راهکارهای عملی و سیاست‌های کاربردی برای تقویت نقش ارزش‌های دینی در فرآیند توسعه پایدار در سطح ملی و منطقه‌ای.
41.     پیشنهادهای برای تحقیقات آینده در حوزه تبیین جامعه‌شناختی الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی و توسعه پایدار عبارتند از:
42.     تحلیل تأثیر فناوری و رسانه‌های نوین: بررسی نقش فناوری‌های نوین و رسانه‌های دیجیتال در ترویج ارزش‌های دینی و فرهنگی مرتبط با توسعه پایدار و تغییر نگرش‌های جامعه.
43.     تحلیل تطبیقی الگوهای توسعه در کشورهای اسلامی: بررسی و مقایسه الگوهای توسعه مبتنی بر ارزش‌های دینی در کشورهای مختلف اسلامی و ارزیابی تأثیر آن‌ها بر تحقق توسعه پایدار.
44.     تهرانیان، مجید (1376)، ارتباطات و توسعه، ترجمه هادی خانیکی، جزوه درسی.
45.     تودارو، مایکل (1366)، توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمۀ غلامعلی فرجادی، تهران: نشر کوهسار.
46.     جلائی‌پور، حمید رضا و محمدی، جمال (۱۳۸۷)، نظریه‌های متأخر جامعه‌شناسی، تهران: نشر نی.
47.     چانی، دیوید، (۱۳۷۸)، سبک زندگی، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
48.     حاجی هاشمی، سعید (1384)، توسعه و توسعه نیافتگی: کلیات، اصول و ابعاد (با تأکید بر متد تفکر در توسعه)، تهران: گفتمان اندیشه معاصر.
49.     در اندیشه مقام معظم رهبری(مدظله)، فصلنامه علمی ـ پژوهشی مدیریت اسلامی، سال 42 ،شماره 3، 147-169
50.     راش، مایکل (1377)، جامعه و سیاست: مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی سیاسی، صبوری؛ منوچهر، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.
51.     رجب‌زاده، احمد (1378)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: نشر سلمان.
52.     رحیمی روشن، حسینی، سیده فاطمه(1396)، مقایسه مبانی انسانشناختی پیشرفت و توسعه در اندیشهی اسلام و نظریه ی لیبرال دموکراسی، فصلنامه علمی پژوهشی سیاست متعالیه، سال پنجم،شماره 16، 55-82
53.     زاهدی مازندرانی، محمدجواد (1393)، توسعه و نابرابری، تهران: مازیار.
54.     ژانوسکی، توماس و دیگران (1396)، «درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی»، ترجمه نوذر نظری، تهران: نشر مخاطب.
55.     سروش، مریم (1390) «احساس مسوولیت فردی و اجتماعی، دیگرخواهی و اعتماد اجتماعی مطالعه نوجوانان شیراز»، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، دانشگاه اصفهان، دوره 23، شماره دو (پیاپی46) تابستان.
56.     سفیری، خدیجه و مریم صادقی(1388)، «مشارکت اجتماعی دانشجویان دختر دانشکده‌های علوم اجتماعی دانشگاه‌های شهر تهران و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، جامعه‌شناسی کاربردی، سال 20، شماره پیاپی 34، ش2، تابستان.
57.     سن، آمارتیا (1383)، توسعه به مثابه آزادی، ترجمۀ وحید محمودی، تهران: انتشارات دستان.
58.     سو، آلوین(1378)، تغییر اجتماعی و توسعه؛ ترجمه محمـود حبیبـی مظـاهری، تهـران: انتـشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
59.     سوری، احمد و ذبیح اله کرم (1393)، «بررسی رابطه ابعاد مسئولیت پذیری با عملکرد فرماندهان کوپ استان اردبیل»، فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، سال نهم، شماره چهارم، زمستان.
60.     شویره کریاستین، فونتن اولیویه (1385)، واژگان بوردیو، ترجمه مرتضی کتبی، چاپ اول، تهران: نشر نی.
61.     شیانی، م . (1381)، «شهروندی و رفاه اجتماعی» فصلنامه رفاه اجتماعی، سال اول، شماره 4.
62.     صالحی، صادق و زهرا پازوکی نژاد (1395)، «تحلیل جامعه‌شناختی سبک زندگی پایدار در بین دانشجویان»، آموزش عالی ایران، زمستان و بهار، شماره 29 علمی- پژوهشی.
63.     صیامی، زهرا (1381)، چرا صنعتی نشدیم؟، تهران: امیرکبیر.
64.     طالبان، محمّدرضا (1384)،«تبیین جامعه‌شناختی بی‌ثباتی سیاسی» رسالۀ دکترای جامعه‌شناسی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
65.     طالبی، ابوتراب، یوسف خوش بین (1391)، «مسئولیت پذیری اجتماعی جوانان»، فصلنامه علوم اجتماعی، دوره 19، شماره 59، زمستان، صفحات 216 تا 249.
66.     طلابکی طرقی، اکبر(1399)، بررسی و نقد سند الگوی پایه­ی اسلامی ایرانی پیشرفت (به عنوان سند بالادستی نظام )، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، سال نهم، شماره شانزدهم، 371-391
67.     عالم، عبدالرحمن (1398)، «بررسی جایگاه توسعه سیاسی در برنامه‌های توسعه جمهوری اسلامی ایران»، پژوهش‌های راهبردی سیاست، دوره 8، شماره 28، شماره پیاپی 58، بهار.
68.     عظیمی آرانی، حسین (1383)، مدارهای توسعه نیافتگی در اقتصاد ایران. تهران: نشر نی.
69.     علیزاده، عبدالرحمن (1384)، «ارتباطات و توسعه پایدار»، فصلنامه رسانه، سال شانزدهم، شماره 4.
70.     عیوضی، محمدرحیم، کریمی، غلامرضا (1390)، «مشارکت اجتماعی زنان؛ رویکردی اسلامی»،  مجله: دانش سیاسی، سال هفتم پاییز و زمستان 1390 شماره 2 (پیاپی 14).
71.     -قدیری اصل، باقر، 1376، سیر‌اندیشه اقتصادی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ نهم، ص۷۵.
72.     قربانی، شهرزاد (1391)، «رواج بی‌تعهدی و بی‌مسئولیتی در جامعه»، تهران، ماهنامه سپید دانایی، شماره 55.
73.     قیصری، نوراله (1398)، «مشارکت اجتماعی؛ معناکاوی یک مفهوم راهبردی» فصلنامه مطالعات راهبردی ناجا / سال چهارم / شمار ه یازدهم، بهار 1398، صفحات 31 تا 59.
74.     کاویانی، محمد، (1391)، «سبک زندگی اسلامی و ابزار سنجش آن»، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
75.     کرایب، یان (1393)، نظریه اجتماعی مدرن از پارسونز تا هابرماس، تهران: آگه.
76.     کشاورز، صدیقه، زهرا قادری، لادن معین (1391)، «بررسی رابطه سبک زندگی و امید به زندگی با بهزیستی روانشناختی سالمندان آموزش و پروش شهرستان داراب»، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد مرود شت.
77.     کلانتری، خلیل (1377)، «مفهوم و معیارهای توسعه اجتماعی»، مجلّه اطلاعات سیاسی-اقتصادی، مرداد و شهریور، دوره  12 ، شماره  132-131 ، از صفحه 208 تا صفحه 213 .
78.     کلدی، علیرضا و نگار پوردهناد (1391)، «بررسی میزان آگاهی و نگرش دانشجویان نسبت به حقوق شهروندی در تهران»، مطالعات شهری، سال دوم، پاییز، شماره 4.
79.     کوزر،  لوئیس (1385)، زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌شناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: علمی و فرهنگی.
80.     گیدنز، آنتونی، (۱۳۸۸)، جامعه‌شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
81.     لفتویچ، آدریان (1378)، دموکراسی و توسعه، ترجمۀ اح‍م‍د ع‍ل‍ی‍ق‍ل‍ی‍ان، اف‍ش‍ی‍ن‌ خ‍اک‍ب‍از، تهران: طرح نو.
82.     لمرت، چارلز (1399)، نظریه اجتماعی: قرائت‌های چندفرهنگی، جهانی و کلاسیک، ترجمه سلیمان میرزائی راجعونی، عادل ابراهیمی لویه، تهران: نشر لویه.
83.     محسنی، منوچهر (1380)، جامعه‌شناسی، تهران: کتابخانه طهوری.
84.     مطالعات میان‌ رشته‌ای: تلفیق جامعه‌شناسی، علوم دینی، اقتصاد و محیط‌زیست برای ارائه رویکردهای جامع و چندبعدی در تبیین و پیاده‌سازی الگوی توسعه اسلامی ایرانی.
85.     مطالعات میدانی و عملیاتی در سطح جامعه: بررسی نقش نهادهای فرهنگی، مذهبی و آموزشی در ترویج و نهادینه‌سازی الگوی پیشرفت اسلامی در جوامع محلی و روستاها.
 
1.       Amosa, D (2010), “Local government and good governance: the case of samoa”, Commomwealth journal of local government, Vol7.
2.       Braun, Virginia & Clarke, Victoria (2006), “Using thematic analysis in psychology”, Qualitative Research in Psychology, Vol. 3, No. 2, Pp. 77-101.
3.       Brenner, N. (1999). Globalisation as reterritorialisation: The re-scaling of urban governance in the European Union. Urban Studies, 36, 431451. doi:10.1080/0042098993466
4.       Brenner, N. (2009). Urban governance and the production of new state spaces in Western Europe, 19602000. In The disoriented state: Shifts in governmentality, territoriality and governance (pp. 41-77). Springer, Dordrecht.
5.       Cars, G., Healey, P., Madanipour, A., & De Magalhaes, C. (Eds.). (2017). Urban governance, institutional capacity and social milieux. Routledge.
6.       da Cruz, N. F., Rode, P., & McQuarrie, M. (2019). New urban governance: A review of current themes and future priorities. Journal of Urban Affairs, 41(1), 1-19.
7.       Darity Jr., William A. (2008), International Encyclopedia of the Social Sciences, Volume 2, 2nd edition, Macmilan Referense USA.
8.       Greenfield, A. (2017). Radical technologies: The design of everyday life. London, England: Verso Books
9.       Hendriks, Frank (2014). “Understanding Good Urban Governance: Essentials, Shifts, and Values”, Urban Affairs Review, Vol. 50(4).
10.   Hiraskar, G. K. (1992). Fundamentals of town planning. Dhanpat Rai.
11.   Hooks, Gregory (2016), The Sociology of Development Handbook, University of California Press, Oakland, California.
12.   Management, 102011.
منابع
1.        فیتزپتریک، ‌تونی، ‌نظریه ‌رفاه، ‌هرمز ‌همایونپور، ‌تهران، ‌مؤسسه ‌عالی ‌پژوهش ‌تأمین ‌اجتماعی،‌
2.        --------- . (1382)، وضعیت شهروندی و موانع تحقق آن در ایران، رساله دکتری دانشگاه علامه طباطبایی.
3.        امیدوار، کاوه، 1387، «بنیاد مستضعفان تاجر جدید نفت»، وبگاه بی بی سی فارسی، 4 تیر.
4.        حاتمی، عباس،1389، الگوی آونگی: چارچوبی برای تحلیل اقتصاد سیاسی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال 13، شماره 2، پیاپی 48.
5.        حسین‌زاده، محمدعلی، 1386، گفتمان‌های حاکم بر دولت‌های بعد از انقلاب در جمهوری اسلامی ایرن، تهران، مرکز اسناد انقلاب.
6.        حیدری، نصر الله و محسن جمشیدی، 1395. نقش و جایگاه سازمانهای مردم نهاد در مشارکت سیاسی در دورانهای ریاست جمهوری خاتمی، احمدینژاد و روحانی، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، دوره 12، شماره 36.
7.        دادگر، یدالله، 1383، تاریخ تحولات‌اندیشه اقتصادی، قم، انتشارات دانشگاه مفید، چاپ اول، ص۲۲۳-۲۸۸.
8.        رنانی، محسن، ١٣٧7، پویش‌های درونی در ترکیب دولت بازار (نظریه تجربه) مجموعـه مقـالات همایش پنجاه ساله برنامه‌ریزی توسعه در ایران، مرکز تحقیقات اقتصاد ایران.
9.        رنانی، محسن، بازار یا نا بازار، 1389، چاپ سوم، تهران، مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.
10.     شادلو، عباس، کرمپور، رزا، 1394، رابطه بین کارآمدی و مشروعیت دولت جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر نظریه کلاوس اوفه، فسلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، دوره 3، شماره 9، 159-141.
11.     صدر، محمدباقر، اقتصاد ما، ترجمه ع. اسپهبدی، تهران، برهان، ۱40۰ جلد دوم، ص۱۴-۱۷.
12.     صدیقی، کوروس؛ شهیدی، امیر هوشنگ، .1379. مفاهیم و تحول کارکردی دولت با نگاهی به برنامه سوم، مجله تأمین اجتماعی، پاییز 1379، شماره6.
13.     عظیمی،‌حسین،‌»دولت‌در‌علم‌اقتصاد‌ و ‌توسعه ‌اقتصادی»،‌فصلنامه‌ فرهنگ ‌و ‌اندیشه، ‌سال‌اول‌، شماره‌دوم،‌تابستان‌1380.
14.     عیوضی، محمدرحیم، 1387. تحلیلی بر سیاست خارجی آقای دکتر احمدی نژاد، فصلنامه راهبرد یاس، شماره 14.
15.     فلاحت‌پیشه، حشمت‌الله، شورچی، حافظ، 1395، بررسی مقایسه‌ای رویکرد توسعه‌ای دولت‌های هفتم و هشتم (اصلاحات) و نهم و دهم (عدالت)، فصلنامه علمی رهیافت انقلاب اسلامی، دوره 10، شماره 34، ص 136-117.
16.     فوزی ،یحیی، 1387. اندیشه سیاسی در ایران بعد از انقلاب ،تهران ، پژوهشکده انقلاب اسلامی فوزی، یحیی، 1395. تحول دولتها و عملکرد اقتصادی در جمهوری اسلامی ایران، جستارهای سیاسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مظالعات فرهنگی، سال هفتم، شماره سوم، صص 58-27.
17.     قره باغیان، مرتضی، 1372. فذهنگ اقتصاد و بازرگانی، انتشارات مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.
18.     مطهری، مرتضی، 1368، اسلام و مقتضیات زمان، تهران، انتشارات صدرا، چاپ چهارم ، ج 1.
19.     موثقی، احمد، 1385. اقتصاد سیاسی ایران در دوره جمهوری اسلامی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 7
20.     موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، 1388. گزارش بررسی وضعیت اشتغال و بیکاری در کشورهای بزرگ اقتصادی، معاونت پژوهش و آموزش، گروه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی داخلی.
21.     موسوی سید علی، موسوی گاوگانی سید علی، 1395، بررسی انواع نظام‌های اقتصادی و مقایسه آن‌ها با اقتصاد انقلاب اسلامی پنجمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، برلین آلمان.
22.     مؤمنی، فرشاد، ١٣٧٤، کالبدشناسی یک برنامه توسعه، مؤسسه تحقیقات اقتصـادی دانشـگاه تربیـت مدرس‌.
23.     .
24.     احمدی، ابوالفضل (1393)، سبک زندگی اسلامی، تهران: انتشارات امیر کبیر.
25.     احمدی، سید احمد و علی رمضانی (1386)، «تأثیر آموزش مسئولیت پذیری به شیوه گلاسر بر کاهش بحران هویت دانش آموزان متوسطه اصفهان»، دو فصلنامه پژوهش‌های تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، سال سوم، شماره دوم، شماره پیاپی 8، پاییز و زمستان.  
26.     ارزیابی اثرات سیاست‌های توسعه‌ای مبتنی بر ارزش‌های دینی: تحلیل اثرات اجرای سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای بر هویت فرهنگی، انسجام اجتماعی و پایداری محیط زیست.
27.     ازکیا، مصطفی و غلامرضا غفاری (1384)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: انتشارات کیهان.
28.     ازکیا، مصطفی (1380)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: نشر کلمه.
29.     ازکیا، مصطفی و غفاری، غلامرضا (1397)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: انتشارات کیهان.
30.     استونز، راب (1383)، متفکران بزرگ جامعه‌شناسی، تهران: نشر مرکز.
31.     اول، تهران: نشر نی.
32.     ایمان، محمدتقی و ندا مرحمتی (1393)، «تبیین جامعه‌شناختی گرایش جوانان به سبک زندگی مدرن در شهر شیراز»، جامعه‌شناسی کاربردی سال بیست و پنجم پاییز 1393 شماره 3 (پیاپی 55).
33.     این پیشنهادها می‌تواند مسیر تحقیقات آینده را در جهت ارتقاء دانش و کاربردهای عملی در حوزه توسعه پایدار و الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی هموار سازد.
34.     باینگانی، بهمن، سید فهیم ایراندوست، سینا احمدی (1392)، «سبک زندگی از منظر جامعه‌شناسی: مقدمه‌ای بر شناخت و واکاوی مفهوم سبک زندگی»، ماهنامه مهندسی فرهنگی، سال هشتم، شماره 77، صفحات 56 تا 75.
35.     ببی، ارل (1387)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه رضا فاضل، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی و دانشگاه‌ها، چاپ پنجم، تابستان 1387.
36.     بدیع، برتران (1379)، توسعه سیاسی، ترجمه احمد نقیب زاده، تهران: قومس.
37.     بررسی چالش‌ها و موانع فرهنگی و اجتماعی: مطالعه چالش‌ها و موانع موجود در مسیر نهادینه‌سازی و عملیاتی کردن این الگو در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای.
38.     بشیریه، حسین (1388)، جامعه‌شناسی سیاسی، نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، تهران: نشر نی.
39.     بوردیو، پی‌یر (1389)، نظریه کنش (دلایل عملی و انتخاب عقلانی)، ترجمه مرتضی مردیها، چاپ دوم، تهران: نشر نقش و نگار.
40.     پیشنهاد راهکارهای سیاست‌گذاری مبتنی بر ارزش‌های دینی: تدوین راهکارهای عملی و سیاست‌های کاربردی برای تقویت نقش ارزش‌های دینی در فرآیند توسعه پایدار در سطح ملی و منطقه‌ای.
41.     پیشنهادهای برای تحقیقات آینده در حوزه تبیین جامعه‌شناختی الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی و توسعه پایدار عبارتند از:
42.     تحلیل تأثیر فناوری و رسانه‌های نوین: بررسی نقش فناوری‌های نوین و رسانه‌های دیجیتال در ترویج ارزش‌های دینی و فرهنگی مرتبط با توسعه پایدار و تغییر نگرش‌های جامعه.
43.     تحلیل تطبیقی الگوهای توسعه در کشورهای اسلامی: بررسی و مقایسه الگوهای توسعه مبتنی بر ارزش‌های دینی در کشورهای مختلف اسلامی و ارزیابی تأثیر آن‌ها بر تحقق توسعه پایدار.
44.     تهرانیان، مجید (1376)، ارتباطات و توسعه، ترجمه هادی خانیکی، جزوه درسی.
45.     تودارو، مایکل (1366)، توسعه اقتصادی در جهان سوم، ترجمۀ غلامعلی فرجادی، تهران: نشر کوهسار.
46.     جلائی‌پور، حمید رضا و محمدی، جمال (۱۳۸۷)، نظریه‌های متأخر جامعه‌شناسی، تهران: نشر نی.
47.     چانی، دیوید، (۱۳۷۸)، سبک زندگی، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
48.     حاجی هاشمی، سعید (1384)، توسعه و توسعه نیافتگی: کلیات، اصول و ابعاد (با تأکید بر متد تفکر در توسعه)، تهران: گفتمان اندیشه معاصر.
49.     در اندیشه مقام معظم رهبری(مدظله)، فصلنامه علمی ـ پژوهشی مدیریت اسلامی، سال 42 ،شماره 3، 147-169
50.     راش، مایکل (1377)، جامعه و سیاست: مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی سیاسی، صبوری؛ منوچهر، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی.
51.     رجب‌زاده، احمد (1378)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: نشر سلمان.
52.     رحیمی روشن، حسینی، سیده فاطمه(1396)، مقایسه مبانی انسانشناختی پیشرفت و توسعه در اندیشهی اسلام و نظریه ی لیبرال دموکراسی، فصلنامه علمی پژوهشی سیاست متعالیه، سال پنجم،شماره 16، 55-82
53.     زاهدی مازندرانی، محمدجواد (1393)، توسعه و نابرابری، تهران: مازیار.
54.     ژانوسکی، توماس و دیگران (1396)، «درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی»، ترجمه نوذر نظری، تهران: نشر مخاطب.
55.     سروش، مریم (1390) «احساس مسوولیت فردی و اجتماعی، دیگرخواهی و اعتماد اجتماعی مطالعه نوجوانان شیراز»، فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، دانشگاه اصفهان، دوره 23، شماره دو (پیاپی46) تابستان.
56.     سفیری، خدیجه و مریم صادقی(1388)، «مشارکت اجتماعی دانشجویان دختر دانشکده‌های علوم اجتماعی دانشگاه‌های شهر تهران و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن»، جامعه‌شناسی کاربردی، سال 20، شماره پیاپی 34، ش2، تابستان.
57.     سن، آمارتیا (1383)، توسعه به مثابه آزادی، ترجمۀ وحید محمودی، تهران: انتشارات دستان.
58.     سو، آلوین(1378)، تغییر اجتماعی و توسعه؛ ترجمه محمـود حبیبـی مظـاهری، تهـران: انتـشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
59.     سوری، احمد و ذبیح اله کرم (1393)، «بررسی رابطه ابعاد مسئولیت پذیری با عملکرد فرماندهان کوپ استان اردبیل»، فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، سال نهم، شماره چهارم، زمستان.
60.     شویره کریاستین، فونتن اولیویه (1385)، واژگان بوردیو، ترجمه مرتضی کتبی، چاپ اول، تهران: نشر نی.
61.     شیانی، م . (1381)، «شهروندی و رفاه اجتماعی» فصلنامه رفاه اجتماعی، سال اول، شماره 4.
62.     صالحی، صادق و زهرا پازوکی نژاد (1395)، «تحلیل جامعه‌شناختی سبک زندگی پایدار در بین دانشجویان»، آموزش عالی ایران، زمستان و بهار، شماره 29 علمی- پژوهشی.
63.     صیامی، زهرا (1381)، چرا صنعتی نشدیم؟، تهران: امیرکبیر.
64.     طالبان، محمّدرضا (1384)،«تبیین جامعه‌شناختی بی‌ثباتی سیاسی» رسالۀ دکترای جامعه‌شناسی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
65.     طالبی، ابوتراب، یوسف خوش بین (1391)، «مسئولیت پذیری اجتماعی جوانان»، فصلنامه علوم اجتماعی، دوره 19، شماره 59، زمستان، صفحات 216 تا 249.
66.     طلابکی طرقی، اکبر(1399)، بررسی و نقد سند الگوی پایه­ی اسلامی ایرانی پیشرفت (به عنوان سند بالادستی نظام )، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، سال نهم، شماره شانزدهم، 371-391
67.     عالم، عبدالرحمن (1398)، «بررسی جایگاه توسعه سیاسی در برنامه‌های توسعه جمهوری اسلامی ایران»، پژوهش‌های راهبردی سیاست، دوره 8، شماره 28، شماره پیاپی 58، بهار.
68.     عظیمی آرانی، حسین (1383)، مدارهای توسعه نیافتگی در اقتصاد ایران. تهران: نشر نی.
69.     علیزاده، عبدالرحمن (1384)، «ارتباطات و توسعه پایدار»، فصلنامه رسانه، سال شانزدهم، شماره 4.
70.     عیوضی، محمدرحیم، کریمی، غلامرضا (1390)، «مشارکت اجتماعی زنان؛ رویکردی اسلامی»،  مجله: دانش سیاسی، سال هفتم پاییز و زمستان 1390 شماره 2 (پیاپی 14).
71.     -قدیری اصل، باقر، 1376، سیر‌اندیشه اقتصادی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ نهم، ص۷۵.
72.     قربانی، شهرزاد (1391)، «رواج بی‌تعهدی و بی‌مسئولیتی در جامعه»، تهران، ماهنامه سپید دانایی، شماره 55.
73.     قیصری، نوراله (1398)، «مشارکت اجتماعی؛ معناکاوی یک مفهوم راهبردی» فصلنامه مطالعات راهبردی ناجا / سال چهارم / شمار ه یازدهم، بهار 1398، صفحات 31 تا 59.
74.     کاویانی، محمد، (1391)، «سبک زندگی اسلامی و ابزار سنجش آن»، تهران: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
75.     کرایب، یان (1393)، نظریه اجتماعی مدرن از پارسونز تا هابرماس، تهران: آگه.
76.     کشاورز، صدیقه، زهرا قادری، لادن معین (1391)، «بررسی رابطه سبک زندگی و امید به زندگی با بهزیستی روانشناختی سالمندان آموزش و پروش شهرستان داراب»، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد مرود شت.
77.     کلانتری، خلیل (1377)، «مفهوم و معیارهای توسعه اجتماعی»، مجلّه اطلاعات سیاسی-اقتصادی، مرداد و شهریور، دوره  12 ، شماره  132-131 ، از صفحه 208 تا صفحه 213 .
78.     کلدی، علیرضا و نگار پوردهناد (1391)، «بررسی میزان آگاهی و نگرش دانشجویان نسبت به حقوق شهروندی در تهران»، مطالعات شهری، سال دوم، پاییز، شماره 4.
79.     کوزر،  لوئیس (1385)، زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‌شناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: علمی و فرهنگی.
80.     گیدنز، آنتونی، (۱۳۸۸)، جامعه‌شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
81.     لفتویچ، آدریان (1378)، دموکراسی و توسعه، ترجمۀ اح‍م‍د ع‍ل‍ی‍ق‍ل‍ی‍ان، اف‍ش‍ی‍ن‌ خ‍اک‍ب‍از، تهران: طرح نو.
82.     لمرت، چارلز (1399)، نظریه اجتماعی: قرائت‌های چندفرهنگی، جهانی و کلاسیک، ترجمه سلیمان میرزائی راجعونی، عادل ابراهیمی لویه، تهران: نشر لویه.
83.     محسنی، منوچهر (1380)، جامعه‌شناسی، تهران: کتابخانه طهوری.
84.     مطالعات میان‌ رشته‌ای: تلفیق جامعه‌شناسی، علوم دینی، اقتصاد و محیط‌زیست برای ارائه رویکردهای جامع و چندبعدی در تبیین و پیاده‌سازی الگوی توسعه اسلامی ایرانی.
85.     مطالعات میدانی و عملیاتی در سطح جامعه: بررسی نقش نهادهای فرهنگی، مذهبی و آموزشی در ترویج و نهادینه‌سازی الگوی پیشرفت اسلامی در جوامع محلی و روستاها.
 
1.       Amosa, D (2010), “Local government and good governance: the case of samoa”, Commomwealth journal of local government, Vol7.
2.       Braun, Virginia & Clarke, Victoria (2006), “Using thematic analysis in psychology”, Qualitative Research in Psychology, Vol. 3, No. 2, Pp. 77-101.
3.       Brenner, N. (1999). Globalisation as reterritorialisation: The re-scaling of urban governance in the European Union. Urban Studies, 36, 431451. doi:10.1080/0042098993466
4.       Brenner, N. (2009). Urban governance and the production of new state spaces in Western Europe, 19602000. In The disoriented state: Shifts in governmentality, territoriality and governance (pp. 41-77). Springer, Dordrecht.
5.       Cars, G., Healey, P., Madanipour, A., & De Magalhaes, C. (Eds.). (2017). Urban governance, institutional capacity and social milieux. Routledge.
6.       da Cruz, N. F., Rode, P., & McQuarrie, M. (2019). New urban governance: A review of current themes and future priorities. Journal of Urban Affairs, 41(1), 1-19.
7.       Darity Jr., William A. (2008), International Encyclopedia of the Social Sciences, Volume 2, 2nd edition, Macmilan Referense USA.
8.       Greenfield, A. (2017). Radical technologies: The design of everyday life. London, England: Verso Books
9.       Hendriks, Frank (2014). “Understanding Good Urban Governance: Essentials, Shifts, and Values”, Urban Affairs Review, Vol. 50(4).
10.   Hiraskar, G. K. (1992). Fundamentals of town planning. Dhanpat Rai.
11.   Hooks, Gregory (2016), The Sociology of Development Handbook, University of California Press, Oakland, California.
12.   Management, 102011.
13.   Streeten, Paul(1979), The Frontiers Of Development Studies ,London: Macmillan.
14.   -Marx, Karl (1867), Capital, vol. 1, Moscow: Progress Publishers.
15.   Howitt, P. , " Money and Growth revisited," University of western ontario, Departemantal Research Report Series 9014, University of westerv Ontario, Departeman of Economics.
16.   Smith, Adam (1922 [1776]), An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, Edwin Cannan (ed. ), London: Methuen.
13.   Streeten, Paul(1979), The Frontiers Of Development Studies ,London: Macmillan.
14.   -Marx, Karl (1867), Capital, vol. 1, Moscow: Progress Publishers.
15.   Howitt, P. , " Money and Growth revisited," University of western ontario, Departemantal Research Report Series 9014, University of westerv Ontario, Departeman of Economics.
16.   Smith, Adam (1922 [1776]), An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, Edwin Cannan (ed. ), London: Methuen.