رفتار تصمیم گیران ایران و آمریکا در مناقشه هسته‌ای ایران(ترکیب قدرت سخت و نرم)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی مسائل ایران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 استاد روابط بین‌الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 دانشیار علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

4 ستادیار علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده
براساس معاهده منع گسترش تسلیحات هسته‌ای، بهره‌مندی از انرژی هسته‌ای برای اهداف صلح‌آمیز حق تمامی کشورهای مستقل است. لیکن تلاش و پیگیری جمهوری اسلامی ایران برای دستیابی به این حق تبدیل به بزرگترین چالش در سیاست خارجی این کشور و بطور روشن به تقابل با ایالات متحده آمریکا تبدیل شده است و تا آینده نامعلوم ادامه خواهد داشت. سؤال اصلی که در این پژوهش مطرح می‌شود این است که چه رابطه‌ای بین مقامات سیاسی ایران و آمریکا با شکل‌گیری سیاست خارجی تقابلی دو کشور در برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد؟ یافته‌های علمی این پژوهش نشان می‌دهد، درحالی‌که رقابت اصلی روئسای جمهور آمریکا در نحوه مهار برنامه هسته‌ای ایران بوده، تأکید رهبر ایران بر ارتقای دانش هسته‌ای و سیاست روئسای جمهور ایران در چگونگی ارتقای آن می‌باشد. بدین‌ترتیب سیاست خارجی ایران- آمریکا در برنامه هسته‌ای از نقش مقامات متأثر بوده است. به نظر نویسندگان این مقاله، نظریه ملی- بین‌المللی جیمز روزنا که به هر دو سطح تحلیل خرد و کلان همزمان اهمیت می‌دهد، رویکرد مناسبی برای پرداختن به این موضوع می‌باشد. همچنین با بهره‌گیری از روش تبیینی و با استفاده از اسناد و منابع کتابخانه‌ای و برخی منابع آماری این موضوع بررسی شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The behavior of Iranian and American foreign policy decision makers In the Iran nuclear conflict (Combination of hard and soft power)

نویسندگان English

mohsen ghezelsefloo 1
Ali Akbar Jafari 2
Morteza Alavian 3
Mohammad Radmard 4
1 Ph.D. Candidate in Political Sciences, Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.
2 Professor of International Relations, Department of Political Sciences, Faculty of Law and Political Science, University of Mazandaran,
3 Associate Professor, Department of Political Science, Mazandaran University
4 Assistant Professor, Department of Political Science, University of Mazandaran
چکیده English

According to the non-proliferation treaty of nuclear weapons, enjoyment of nuclear energy for the peaceful purposes is the right of the independent countries. But the pursuit and effort of the Republic of Islamic of Iran to gain this right has become the greatest challenge in the foreign policy of this country and clearly a contrast between Iran and the unites States of America and will continue in the indefinite future. The main question is what is the relationship between elites and nation of Iran and America with the formation of the confrontational foreign policy and the disagreement in the nuclear program of Iran? Scientific findings of this research shows, while the main competition between the American presidents is how to curb Iran's nuclear program, Iran's leader's emphasis on promoting nuclear knowledge and the policy of the presidents of Iran is in how to promote it. According to the writers of this research, using James Roseau’s national and international theory is a suitable approach for addressing this subject. They have also tried to provide an appropriate answer to this question using explanatory method, library resource documents and a few statistical resources.

کلیدواژه‌ها English

Foreign policy"
Iran&rsquo
s nuclear program"
contrast"
"
Differences"
احمدی­ أتویی، عبدالرضا(1402). نشانه­ های تحول در نظم مستقر جهانی با تأکید بر افول قدرت نرم آمریکا، مطالعات قدرت نرم، 13(3)، 184- 165.
باقری، میثم(1395). تبیین سیاست­های هسته ­ای دولت­های نهم و دهم بر اساس مدل پیوستگی جیمز روزنا. مطالعات بین ­المللی، 13(3)، 163- 141.
بنیس، فیلیپس(1390). قبل و بعد از سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا و جنگ علیه تروریسم، ترجمه سید جواد موسوی نیا، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
بیات، جلیل و دهقانی­ فیروزآبادی، سیدجلال(1394). بررسی نگرش­های موجود در دو جامعه ایران و آمریکا درباره ­ی موضوع هسته­ای ایران، تحقیقات سیاسی بین ­المللی، 7(22)، 1- 26.
پورسعید، فرزاد(1387). ساختار و رند تصمیم گیری جمهوری اسلامی ایران، مطالعات راهبردی، 11(2)، 348- 313.
پورسعید، فرزاد(1387). ساختار و رند تصمیم گیری جمهوری اسلامی ایران، مطالعات راهبردی، 11(2)، 348- 313.
 جعفری، علی­ اکبر و جانباز، دیان(1395). تنوع گفتمانی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران و وجوه دیپلماسی نوین هسته­ ای، پژوهش­ های راهبردی سیاست، 4(16)، 120- 94.
حکیم، امین؛ سهرابی یورتچی، بابک(1400). توسعه قابلیتهای استراتژیک با استفاده از ظرفیت هوشمندی استراتژیک. مطالعات قدرت نرم، 11(1)، 35-71.
خامنه­ای، سیدعلی(1400). تذکراتی که رهبر معظم انقلاب در مورد برجام داده بودند. بازیابی شده در تاریخ 28 بهمن 1400، به نقل از سایت:    https://www.irna.ir/news/84653725
دهقانی فیروزآبادی، سید جلال؛ ستوده، محمد؛ ارجینی، حسین؛ صادق زاده، محمدعلی(1400). نقش رهبری نظام در کارآمدی دیپلماسی عمومی از طریق مدیریت تصویر. مطالعات قدرت نرم، 11(1)، 169-193.
راست، بروس و هاروی استار(1388). سیاست جهانی (محدودیت­ها وفرصت­های انتخاب)، ترجمه علی امیدی، تهران: وزارت امور خارجه.
روحانی، حسن(1394). متن سخنان دکتر روحانی در گفتگوی زنده رادیو و تلویزیونی با مردم، بازیابی شده در تاریخ 23 تیر 1394، به نقل از سایت: https://www.president.ir/fa/88112.
روزنا، جیمز(1374). رشته روابط بین­الملل: چالش­های شناخت در قرن بیست و یکم، مطالعات خاورمیانه، 2(2)، 340- 329.
رئیسی، سیدابراهیم(1401). از مذاکره با آمریکایی­ها هیچ نفعی نصیب ملت ایران نشده است، بازیابی شده در تاریخ 28 شهریور 1401: به نقل از سایت: https://www.sharghdaily.com/6/856567.
سلیمان­زاده، سعید؛ امیدی، علی و براتی، سحر(1397). راهبرد سیاست خارجی ترامپ: هیبرید نوانزواگرایی-واقع گرایی، مطالعات راهبردی سیاست­گذاری عمومی، 8(28)، 285- 270.
سیف­زاده، سیدحسین(1385). اصول روابط بین­الملل(الف و ب). تهران: میزان.
شمسینی­غیاثوند، حسن و نصیری، رضا(1394). رویکرد نرمش قهرمانانه به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، سیاست، 45(1)، 22- 3.
صیفوری، فرزانه؛ شهرام‌نیا، سید امیرمسعود؛ حاتمی، عباس و امام‌جمعه‌زاده، سیدجواد(1399). بررسی مقایسه ­ای تأثیر جهانی شدن بر توسعه اجتماعی ایران در دو دولت خاتمی و احمدی­نژاد، توسعه اجتماعی، 14(3)، 186- 151.
عبدالله، عبدالمطلب و اسماعیلی، مصطفی(1392). راهبرد سیاست خارجی آمریکا در قبال انقلاب اسلامی ایران: تداوم یا تغییر، مطالعه موردی سیاست خارجی باراک اوباما و مسئله هسته­ای ایران، مطالعات انقلاب اسلامی، 2(7)، 123- 103.
کاتم، مارتا؛ دیتزاولر، بث؛ مسترز، النا و پرستون، توماس(1386). مقدمه­ ای بر روان­شناسی سیاسی. ترجمه سیدکمال خرازی و جواد علاقبند راد. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
لعل علیزاده، محمد؛ دیانت، محسن(1400). آینده پژوهی و سناریوسازی جایگاه قدرت منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران. مطالعات قدرت نرم، 11(1)، 195-224.
مسعودی، حیدرعلی(1401). مقوله امنیت در گفتمان سیاست خارجی حسن روحانی و ابراهیم رئیسی؛ عناصر و مفصل بندی­های متمایز، رهیافت­های سیاسی و بین­المللی، 14(1)، 202- 177.
مکی، شادی؛ ملکیان، نازنین؛ هاشم زهی، نوروز(1400). نقش فضای مجازی در فرایند قانونگذاری مجلس شورای اسلامی. مطالعات قدرت نرم، 11(1)، 261-287.
منتظری، غلامرضا و سپهری، یدالله(1402). مولفه­ های قدرت نرم اقتصادی در اندیشه دفاعی مقام معظم رهبری، مطالعات قدرت نرم، 13(3)، 24- 7.
وایل، ام. جی. سی(1384). سیاست در ایالات متحده امریکا، ترجمه ابوذر گوهری مقدم، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
وکیلی، فرهاد و کیوان حسسینی، سیداصغر(1400). مطالعه مقایسه‌ای راهبرد سیاست خارجی آمریکا (2020-2009): از راهبرد واقع‌گرا - نرم افزارگرای اوباما به سوی راهبرد واقع‌گرا - نرم افزارگریز ترامپ، مطالعات قدرت نرم، 11(1)، 34- 1.
Agung Banyu Perwita, A & Ilham Razak, M. (2020). U.S. Foreign Policy towards Iranian Nuclear Threat from Bill Clinton to Donald Trump Administration. Insignia Journal of International Relations, 7(1), 17-44. DOI: https://doi.org/10.20884/1.ins.2020.7.1.2224
Balkan Sahin, S. (2020). The Ongoing Iranian securitization of the United States after the nuclear deal: An actor and context-based analysis. Dokuz Eylul Universitesi Sosyal Bilimler Enstitus Dergisi, 22 (2), 715-737. https://doi.org/10.16953/deusosbil.538661
Bolton, J. (2015). To stop Iran’s bomb, bomb Iran. The New Your Times, March, Vol 26.
Chrysochou, G. (2017). Transatlantic Relations: The Case of Iranian Nuclear Program. Journal of Military and Strategic Studies, March 2017.
Czornik, K. (2022). New accents in the U.S.-Iran relations. The perspective of Joe Biden’s administration. Katowice Poland, 2, 1- 13. https://doi.org/10.12688/stomiedintrelat.17473.1
Fitzpatrick, M. (2014). Overwhelming Global Vote for the Iran Nuclear Deal. Global Politics and Strategy, 56(1), 71-75. https://doi.org/10.1080/00396338.2014.882153
Hadzikadunic, E. (2014). Understanding Iranian Foreign Policy- The Case of Iranian Nuclear Program. Epiphany Journal of Transdisciplinary Studies, 7(2), 7- 16. DOI: http://dx.doi.org/10.21533/epiphany.v7i2.105
Hussain, N. (2015). US-Iran Relations: Issues, Challenges and Prospects. Poplicy Perespectves, 12(2), 29-47. DOI: 10.13169/polipers.12.2.0029
Inbar, E. (2006). The Need to Block a Nuclear Iran. Middle East Review of International Affairs, 10(1), 85- 104.
Isıksal, H. & Golkarian, Gh. (2019). The Unresolved Problem of the Middle East: Iran’s Nuclear Energy Policy from Khatami to Rouhani. Journal of History Culture and Art Research, ISSN: 2147-0626, 8(2), 416- 432. Doi: https://doi.org/10.7596/taksad.v8i2.2002
Joyner, D. (2016). Iran’s Nuclear Program and International Law: Fro Confrontation to Accord. Oxford and New York, NY: Oxford University Press.
Lenze, P. E & tagma, H. (2020). Understanding and Explaining the Iranian Nuclear ‘Crisis’ Theoretical Approaches. Lexington Booksn, Inc, 4501 Forbes Boulevard, Suite 200, Lanham, Maryland 20706.
Nye, j.s. (2006). Soft power. Colombia university press.
Ogunnoiki, A & Adeyemi, A. (2021). United States Foreig Policy on Iran’s Nuclear Programme: From Bush to Trump Administration. African Journal of Social Sciences and Humanities Research ISSN: 2689-5129, 4(1), 103-121.
Rashid, M, et Al. (2009). Modeling and Analysis of Iran’s Nuclear Conflict. IJCSNS International Journal of Computer Science and Network Security, 9(11), 31- 38.
Rosenau, J.N. (1971). The Scientific Study of Foreign Policy. New York: the Free Press.
Saikal, A. (2006). The Iran nuclear dispute. Australian Journal of International Affairs, 60(2), 193-199. https://doi.org/10.1080/10357710600696118
Schultz, D. (2019). American Foreign Policy in the Age of Donald Trump. Lithuanian Annual Strategic Review, 17(10), 11-34. https://doi.org/10.2478/lasr-2019-0001
Sterio, Milena. (2016). President Obama’s Legacy: The Iran Nuclear Agreement? Case Western Reserve. Journal of International Law, 48, 69-82.
Yazdani, E. (2019). Confrontation between America and the Islamic Republic of Iran. Sociology Study, 9(4), 177-187. Doi: 10.17265/2159-5526/2019.04.005