ناشر: سازمان بسیج اساتید دانشگاه ها، مراکز آموزش عالی و پژوهشی کشور فصلنامه علمی مطالعات قدرت نرم 2322-5580 15 4 2026 03 20 Security challenges in Iran's cyberspace چالش های امنیتی در فضای سایبری ایران 1 18 244004 FA خلیل سلیمانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزادشهر، استان گلستان، کشور ایران 0009-0001-6631-4315 خسرو مزرعی استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، گلستان، ایران عبدالرضا بای 3. استادیار، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، گلستان، ایران Journal Article 2025 08 28 With the increasing spread of digital technologies and the increasing dependence of critical infrastructures on cyberspace, cybersecurity has become one of the main priorities at the national and international levels. Iran, as one of the developing countries in the field of information technology, is also facing complex and multi-layered challenges in the field of cybersecurity. This article systematically reviews the main cybersecurity challenges in Iran and attempts to analyze the various dimensions of these challenges from an infrastructural, legal, cultural, and technological perspective with an analytical approach. The present study shows that weak institutional coordination, lack of comprehensive policy-making, shortage of specialized human resources, increasing cyber threats from state and non-state actors, as well as low levels of public awareness are the most important factors threatening the security of Iran's cyberspace. It was also found that, despite significant progress in establishing cyber incident response centers and strengthening some regulatory institutions, there are still significant gaps in cyber crisis management, developing local infrastructure, and drafting up-to-date laws. Finally, solutions such as strengthening inter-institutional cooperation, drafting comprehensive legal frameworks, investing in cyber education, and utilizing new technologies based on artificial intelligence have been proposed. با گسترش روزافزون فناوری‌های دیجیتال و وابستگی فزاینده زیرساخت‌های حیاتی به فضای سایبری، امنیت سایبری به یکی از اولویت‌های اساسی در سطح ملی و بین‌المللی تبدیل شده است. ایران نیز، به‌عنوان یکی از کشورهای در حال توسعه در حوزه فناوری اطلاعات، با چالش‌های پیچیده و چندلایه‌ای در زمینه امنیت سایبری مواجه است. این مقاله به بررسی نظام‌مند چالش‌های اصلی امنیت سایبری در ایران می‌پردازد و تلاش دارد تا با رویکردی تحلیلی، ابعاد مختلف این چالش‌ها را از منظر زیرساختی، حقوقی، فرهنگی و فناورانه مورد واکاوی قرار دهد. مطالعه حاضر نشان می‌دهد که ضعف در هماهنگی نهادی، نبود سیاست‌گذاری جامع، کمبود نیروی انسانی متخصص، تهدیدات فزاینده سایبری از سوی بازیگران دولتی و غیردولتی، و همچنین سطح پایین آگاهی عمومی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده امنیت فضای مجازی ایران هستند. همچنین مشخص شد که در کنار پیشرفت‌های قابل‌توجه در ایجاد مراکز پاسخ‌گویی به حوادث سایبری و تقویت برخی نهادهای نظارتی، هنوز شکاف‌های قابل‌توجهی در مدیریت بحران‌های سایبری، توسعه زیرساخت‌های بومی و تدوین قوانین به‌روز وجود دارد. در پایان، راهکارهایی نظیر تقویت همکاری‌های بین‌نهادی، تدوین چارچوب‌های قانونی جامع، سرمایه‌گذاری در آموزش سایبری، و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مبتنی بر هوش مصنوعی پیشنهاد شده‌اند. https://www.spba.ir/article_244004_d1d0acc18ff059c4023c29bdca4df8fa.pdf