نقش فن آوری اطلاعات بر تحول مفهوم هویت ملی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی گروه روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس

2 عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

انسان موجودی مدنی است و برای رشد و نمو خود و همچنین سیر تکاملی خود نیاز به تعامل با دیگران دارد. در فرایند تعاملات و ارتباطات اجتماعی هست که تمام پدیده‌ها اجتماعی به ظهور می‌رسند. هویت ملی یکی از پدیده‌های انسانی است که از دل تعاملات اجتماعی پدیدار می‌شود و کنشگران درسطح خرد و کلان در تعاملات خود با دیگران شدیداً به آن نیاز دارد. این پدیده به خاطر خصلت اجتماعی و تاریخی آن در دایره زمانی و مکانی محدود و محصور نیست. از این روست که با تغییر شرایط و منابع شکل‌گیری تعاملات اجتماعی، بستر و زمینه تغییر و تحول آن فراهم می‌شود. بر همین مبنا، هدف از این پژوهش نشان دادن تأثیر فناوری‌های اطلاعاتی بر مفهوم هویت ملی در سیاست جهانی است. در این راستا، سؤال اصلی پژوهش این است که تأثیر تحولات نوین فن‌آوری‌های اطلاعاتی بر تحول مفهوم هویت ملی چیست؟ فناوری‌های نوین اطلاعاتی از طریق ایجاد مفاهیم و داده‌های جدید باعث ایجاد بستری شده است که بر مبنای آن مفهوم هویت ملی از قالب نسبتاً ایستا و اصیل خارج شده و به‌صورت پدیده‌ای اجتماعی و تحول یابنده انگاشته شود. روش این پژوهش، روشی تحلیلی - توصیفی است و بررسی موضوع بر مبنای نظریه سازه‌انگاری صورت گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Information Technology on the development of the concept of national identity

چکیده [English]

Human is civil being and for its growth, as well as its evolution need to interact with others. In the process of social interaction and communication appear all social phenomena. National identity is a human phenomenon that emerges from the social interaction and Actors strongly need at micro and macro levels in their interactions with others. This phenomenon is not confined in the circle of time and place due to the social and historical character. For these reasons that with Circumstances change and the formation resources of social interaction are provided its condition of change and transformation. Accordingly, the aim of this study is to show the impact of information technology on the concept of national identity in global politics. In this regard, the central question of this study is that what is the impact of new developments of the information technologies on the development of the concept of national identity mean? New information technologies by creating new concepts and dates caused to create conditions that went out the concept of national identity relatively static and original state and Seen as a social and evolving phenomenon. The method of this study is Descriptive – Analytical method and survey of the issue has been based on the theory of constructivism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Information technology
  • society of post technology
  • culture of post technology
  • the concept of identity
  • National Identity
  • آزر. ای. ادوارد و این مون، جونگ (1388)، امنیت در جهان سوم، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

  • احمدی پور، زهرا (1389) جهانی شدن و هویت ایرانی، تهران: نشریه تحقیقات کاربردی علوم اجتماعی، جلد 15، شماره 18.

  • اسمیت، کریستن رویس (1391) سازه انگاری چاپ شده در کتاب نظریه‌های روابط بین الملل ترجمه حمیرا مشیرزاده و روح الله طالبی آرانی، تهران بنیاد حقوقی میزان.

  • امیر احمدی، هوشنگ و والاس، وسی (1390)، فناوری اطلاعات، سازماندهی و توسعه اقتصادی، چاپ شده در: روزنا و دیگران، انقلاب اطلاعات، امنیت و فناوری‌های جدید تدوین، ترجمه علیرضا طیب، تهران: مطالعات راهبردی.

  • باستر، مارک، (1377) عصر دوم رسانه‌ها، ترجمه غلامحسین صالحیار، مؤسسه ایران.

  • بل، دیوید (1390)، فرهنگ سایبر (رایا فرهنگ)، ترجمه مهدی شفیعیان، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).

  • ______ (1389)، درآمدی بر فرهنگ سایبری، ترجمه مسعود کوثری و حسین حسنی، تهران: نشر جامعه شناسان.

  •  بوردیو، پی یر (1380)، نظریه کنش، دلایل عملی و انتخاب عقلانی. ترجمة مرتضی مردیها. انتشارات نقش و نگار.

  • بوزان، بری (1388)، از جامعه بین‌الملل تا جامعه جهانی، ترجمه محمد علی قاسمی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

  •  پور احمدی، حسین (1386) انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ایران در بازتاب فرایند جهانی شدن، تهران: چاپ و نشر عروج، چاپ اول.

  • تاجیک، محمدرضا (1384)، «فرهنگ غیررسمی، ارتباطات و امنیت ملی در ایران»، فصلنامه فرهنگ اندیشه، سال چهارم، شماره 14-15.

  • تری یاندیس، هری. س (1378)، فرهنگ و رفتار اجتماعی، ترجمه نصرت فتحی، تهران: نشر رسانش.

  • جنکینز، ریچارد (1381)، هویت اجتماعی، ترجمه تورج یاراحمدی. تهران: نشر شیراز.

  • چونوف، فرد (1388)، نظریه و زبر نظریه در روابط بین‌الملل، ترجمه علیرضا طیب، تهران: نشر نی.

  • حافظ نیا، محمدرضا (1390)، جغرافیای سیاسی فضای مجازی، تهران: انتشارات سمت.

  • دانشگر، محمد (1385) جهانی شدن گستره زبان و ادبیات فارسی و چالش‌های پیش رو، تهران: مجله هنر و معماری شماره 67.

  • دهشیری، محمد رضا(1379) جهانی شدن و هویت ملی،تهران: فصلنامه مطالعات ملی، سال دوم شماره5.

  • دیویتاک، ریچارد (1391)، «پساساختار گرایی» در: نظریه‌های روابط بین‌الملل ترجمه حمیرا مشیرزاده و روح ا... طالبی، تهران: انتشارات میزان.

  • رجایی، فرهنگ (1382)، پدیده جهانی شدن، ترجمه عبدالحسین آذرنگ، تهران: انتشارات آگاه.

  • روزنا و دیگران (1389)، انقلاب اطلاعات و امنیت وفناوری جدید، ترجمه علیرضا طیب، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

  • روزنا، حمیز (1384)، آشوب در سیاست جهانی، ترجمه علیرضا طیب، تهران: نشر روزنه.

  • زاهد، سعید (1384) هویت ملی ایرانیان، مجله راهبرد، سال اول شماره چهارم.

  • ریستون، والتر (1390) «فناوری اطلاعات و حاکمیت دولتها»، در: انقلاب اطلاعات، امنیت و فناوریهای جدید، ترجمه علیرضا طیب، تهران پژوهشکده مطالعات راهبردی.

  • سازمند، بهاره (1390)، «جایگاه فرهنگ در روابط بین الملل»، در: حمیرا مشیرزاده و نبی ا... ابراهیمی، تحول مفاهیم در روابط بین الملل، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

  • سلیمی، حسین (1384)، نظریه‌های گوناگون در مورد جهانی شدن، تهران: انتشارات سمت.

  • شارون، جوئل (1392)، ده پرسش از دیدگاه جامعه شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.

  • صالحی امیری، سید رضا، دولت آبادی، امیر عظیمی (1387) "جهانی شدن و سیاست فرهنگی جمهوری اسلامی ایران"، پژوهشنامه متین، شماره 41. ص 91.

  • طرح تدوین برنامه ایران 1400 (1375)، گروه فرهنگی، تهران: سازمان مدیریت و برنامه ریزی

  • عاملی، سعیدرضا (1390)، مطالعات جهانی شدن، تهران: انتشارات سمت.

  • عباسی قادی، مجتبی و خلیلی کاشانی، مرتضی (1390)، تأثیر اینترنت بر هویت ملی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

  • فارابی، ابونصر محمد (1393) فصول الحکمه، ترجمه و شرح حیدر شجاعی، تهران: مولی.

  • فرهمند، مریم (1388)، «دختران و کاربرد اینترنت»، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، شماره 41.

  • قاسمی، حاکم، ناظری، زهرا (1391) "فرهنگ ایرانی در عصر جهانی شدن (مطالعه موردی فرهنگ نوروز)"، مجله فرهنگ و ارتباطات، سال سیزدهم، شماره 15.

  • کاستلز، مانوئل (1380) عصر اطلاعات، اقتصاد، جامعه و فرهنگ؛ ترجمه احد علیقلیان، افشین خاکباز، حسن چاوشیان؛ ویراستار علی پایا. – تهران: طرح نو.

  • کانوی، مائورا (1390)، «بهره برداری تروریست‌ها از اینترنت»، کتاب انقلاب اطلاعات، امنیت و فناوری اطلاعات، ترجمه علیرضا طیب، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

  • کاووسی، اسماعیل (1387) "بررسی عوامل فرهنگی اجتماعی مؤثر بر بحران هویت جوانان تهران"، پژوهش نامه علوم اجتماعی، سال دوم، شماره اول.

  • کراهمان، الکه (1387) تهدیدات و بازیگران جدید در امنیت بین الملل، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

  • گل محمدی، احمد (1381)، جهانی شدن فرهنگ، هویت، تهران: نشر نی.

  • گیدنز، آنتونی (1377)، پیامدهای مدرنیته، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: مرکز.

  • لارنا، انریک، (1390)، جنبش‌های نوین اجتماعی، ترجمه سیدمحمدکمال سروریان و علی صبحدل، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

  • مشیرزاده حمیرا، ابراهیمی، نبی‌الله، (1390)، تحول مفاهیم در روابط بین‌الملل، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

  • معید فر، سعید و عبدالوهاب شهلی بر. (1386) " جهانی شدن و شکل‌گیری سیاست فرهنگی محلی" مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، شماره 57-56.

  • نوابخش، مهرداد، سادات نیکوکار، مستانه (1390) "جهانی شدن و بحران هویت جوانان"، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال دوم شماره 3. تابستان.

  • نوذری، حسینعلی (1385) "نگاه تحلیلی به روند تحول مفهوم هویت در قالب سه گانه سنتی، مدرن و پست مدرن"، تهران: فصلنامه مطالعات ملی.

  • واعظی، طیبه، (1390)، «هویت در روابط بین‌الملل» در: تحول مفاهیم در روابط بین‌الملل، حمیرا مشیر زاده و نبی ا... ابراهیمی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

  • هال؛ استوارت (1383)، «هویت‌های قدیم و جدید، قومیت‌های قدیم و جدید»، ترجمه شهریار وقفی پور، تهران ارغنون، شماره 24.

  • Albrow, M (1996) “The Global Age”. Cambridge: politic  press.

(1994) “Living in a post- traditional society”. In Beck.

  • Ashely, R.K. (1981) “Political Realism and Human Interest” international studies, quarterly 207.

  • Burke, A (2004) “Just war or Ethical peace? Moral Discourses of strategic violence after 9/11”, international affairs.

  • Castells, Manuel. (1999) “Rise of the network society” Black well publishers Ltd, Oxford.

  • Giddens, A. (1991) “Modernity and self-identity. Cambridge” Polity press.

  • Hobbes. Thomas, (1962) “leviathan” ed. by john plamenatz, London: Fontana.

  • Hopf, T. (1998) “The promise of constructivism in international relation theory”, international security.

  •  Katzenstein, Peter J. (1996)  Cultural Norms and National Security: Police and Military in Postwar. Japan.

  • Keck, margarete, and Kathryn sikkink. (1998). “Activists beyond Borders: Advocacy networks in international politics’”. Theca. Cornell university press.

  • Kohen, R & J. Nye.  (2000) “Globalization: what is new? What’s not?” In foreign policy, spring

  • Smith, m.j. (1986) “realist thought from weber to Kissinger”, Baton Rouge. LA: Louisiana Stata university press.

  • Wendt, A. (1987) “The Agent-Structure Problem in International Relations Theory, “International Organization,

  • Zuboff, S. (1988 ) “in the Age of the smart machine”: the Future of work and power (Basic Book New York)