نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مربی گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

قدرت نرم و مباحث مرتبط با آن از جمله مفاهیمی است که در دو دهه اخیر در مجامع علمی و آکادمیک مطرح گردیده و دانشمندان حوزه علوم سیاسی درصدد تشریح قدرت نرم، منابع قدرت نرم و عوامل تأثیرگذار در افزایش و کاهش قدرت نرم در سطح عمومی هستند لذا هر کشوری به واسطه داشتن شرایط و ویژگی­های منحصر به فرد خود از لحاظ ژئوپولتیکی، فرهنگی، تاریخی، اقتصادی و ... دارای منابع متفاوت خواهد بود و لذا کارویژه­های منابع و عوامل تأثیرگذار قدرت نرم در کشورهای مختلف متفاوت است. در ایران به عنوان کشوری با تمدن کهن و فرهنگ غنی که یکی از کشورهای مؤثر در عرصه جهانی از ابتدا تاکنون بوده است لزوم بازشناسی و معرفی و توجه به منابع قدرت نرم و همچنین شناخت عوامل جدید تأثیرگذار در افزایش قدرت نرم و یا عوامل تأثیرگذار در کاهش قدرت نرم وجود خواهد داشت. پس از شکل­گیری انقلاب اسلامی ایران در بهمن 57 تغییری اساسی در منابع قدرت نرم ایران حاصل گردید، ایران به واسطه پیشینه تاریخی و داشتن فرهنگ و تمدن باستانی همواره در ذهن جهانیان به عنوان کشوری کهن تداعی می­گردید، پس از شکل­گیری انقلاب اسلامی ایران علاوه بر ذهنیت قبلی، محور قرار گرفتن ایدئولوژی و طرح منابع جدید سیاسی و اقتصادی علاوه بر منبع فرهنگی به صورت جدی منابع قدرت نرم ایران را متحول کرد. لذا ما در این پژوهش قصد داریم ضمن بازشناسی و معرفی منابع قدرت نرم ایران جایگاه کشور را در منطقه و جهان و نقاط ضعف، نقاط قوت و پتانسیل­های آنرا نشان بدهیم.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

a

نویسنده [English]

  • sonaz nasiri

a

چکیده [English]

a

کلیدواژه‌ها [English]

  • a
  • آزادی، افشین؛ ترابی، محمد و حیدرپور، ماشاءالله (1399). «جمهوری اسلامی ایران و فضای مجازی؛ راهکارهایی برای حل چالش‌ها»، فصلنامه مطالعات دفاع مقدس، سال ششم، شماره 3، صص 147-178.
  • آذرشب، محمدتقی و آهنین جان، ستار (1399). «نقش و تاثیر رفتارهای حمایتگرانه در پیشبرد و اثر بخشی دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی لبنان)»، فصلنامه جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، سال اول، شماره 1.
  • احمدی، حمید (1369). ریشه های بحران در خاورمیانه، تهران: انتشارات مؤسسه کیهان.
  • احمدی، حمید (1369). انقلاب اسلامی ایران و جنبش‌های اسلامی در خاورمیانه عربی، مجموعه مقالات پیرامون جهان سوم، به کوشش حاتم قادری، تهران: نشر سفیر.
  • اسپوزیتو، جان ال (1382). انقلاب ایران و بازتاب جهانی آن، ترجمه محسن مدیر شانه چی، تهران: انتشارات باز.
  • اسلامی، محسن و ملکی عزین آبادی، روح اله (1397). «تحول مفهوم بازدارندگی در پرتو برجستگی امور معنایی در روابط بین‌الملل. فصلنامه مطالعات قدرت نرم، دوره 8، شماره 2، صص 179-204.
  • امیدوار، احمد و یکتا، حسین (1379). امام خمینی (ره) و انقلاب اسلامی روایتی جهانی، چاپ چهارم، تهران: انتشارات سازمان عقیدتی سیاسی ناجا.
  • باغستانی، سعید (1388). انقلاب اسلامی و بازتاب آن بر لبنان، تأملاتی در فلسفه‌ی انقلاب اسلامی و بازتاب‌های آن در جهان معاصر، مرکز پژوهش و اسناد ریاست جمهوری، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اسلامی فتوح قم.
  • برجعلی زاده، محمد؛ جعفری، علی و کردی، ناهید (1398). «بررسی نقش رسانه‌های نوین در گسترش تروریسم در عرصه بین الملل»، فصلنامه مطالعات قدرت نرم، دوره 9، شماره 1، صص 139-172.
  • بیکی، مهدی (1388). قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران(مطالعۀ موردی لبنان)، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع) و دبیرخانه همایش عملیات روانی.
  • پیشگاهی فرد، زهرا؛ قالیباف، محمدباقر؛ پورطاهری، مهدی و صادقی، علی (1390). «جایگاه قدرت نرم درقدرت ملی باتاکید بر جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه راهبرد، سال بیستم، شماره 61.
  • جانی پور، محمد (1396). «مؤلفه‌های قدرت نرم انقلاب اسلامی ایران بر مبنای تحلیل محتوای وصایای شهدای جنگ تحمیلی»، فصلنامه مطالعات دفاع مقدس، سال سوم، شماره 1، صص 101-120.
  • جنیدی، رضا و ملائی، مسعود (1398). «راهبردهای مبتنی بر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در مقابله با قدرت هوشمند ایالات متحده آمریکا»، فصلنامه راهبرد سیاسی، دوره 3، شماره 8، صص 65-89.
  • خانجانی، قاسم (1398). «راه های مقابله با نفوذ فکری و فرهنگی در اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی آیت الله خامنه ای(مد ظله العالی)». فصلنامه مطالعات قدرت نرم، دوره 9، شماره 1، صص 1-30.
  • دارا، جلیل و خاکی، محسن (1397). «جایگاه شبکه مسلمانان میانه‌رو در اعمال قدرت نرم آمریکا؛ با تأکید بر جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مطالعات قدرت نرم، دوره 8، شماره 1، صص 56-77.
  • دهشیری، محمدرضا (1378). «چرخه آرمان گرایی و واقع گرایی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران»، مجله سیاست خارجی، سال سیزدهم.
  • دهقانی، حمیدرضا (1399). «بازتاب انقلاب اسلامی بر جنبش‌های اسلامی کردستان عراق»، فصلنامه جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، شال اول، شماره 2.
  • ذولفقاری، مهدی و دشتی، فرزانه (1397). «مؤلفه‌ها و ظرفیت‌های قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران در دیپلماسی فرهنگی»، فصلنامه مطالعات قدرت نرم، دوره 8، شماره 2، صص 127-154.
  • رنجبران، داود (1389). جنگ نرم، تهران: ساحل اندیشه.
  • زرقانی، هادی (1388). مقدمه‌ای بر قدرت ملی مبانی، کارکردها، محاسبه و سنجش، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • سعیدیان، عبدالحسین (1369). کشورهای جهان، تهران: انتشارات علم و زندگی.
  • عسگری، محمود (1382). «بازتاب‌های انقلاب اسلامی در عراق»، فصلنامه مطالعات خاورمیانه، سال دهم، شمارة 4 .
  • عسگری، محمود (1389). «رویکردی انتقادی به نظریه قدرت نرم»، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال هشتم، شماره 28.
  • عطایی، فرهاد؛ قادری کنگاوری، روح االله و ابراهیمی، نبی االله (1390). «دیپلماسی عمومی و قدرت نرم ایران و امریکا در عراق جدید»، فصلنامه سیاست، دوره 41، شماره3 .
  • عنایت، حمید (1378). نهادها و اندیشه های سیاسی در ایران و اسلام، چاپ دوم، تهران: انتشارات روزنه.
  • گلشن پژوه، محمودرضا (1387). جمهوری اسلامی ایران و قدرت نرم(نگاهی به قدرت نرم افزاری جمهوری اسلامی ایران)، ناشر معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی، دفتر گسترش تولید علم، چاپ اول.
  • نای، جوزف (1382). «قدرت نرم»، ترجمه محمد حسینی مقدم، فصلنامه راهبرد، شماره 29.
  • نای، جوزف (1390) قدرت نرم و رهبری، ترجمه عسگر قهرمان پور بناب، قدرت و جنگ نرم؛ از نظریه تا عمل، به کوشش حجت االله مرادی، چاپ چهارم، تهران: نشر ساقی.
  • نای، جوزف (1383). «کاربرد قدرت نرم»، ترجمه سیدرضا میرطاهر، فصلنامه مطالعات راهبرد دفاعی، سال دوم، شماره ششم.
  • نای، جوزف (1389). قدرت نرم (ابزارهای موفقیت در سیاست بین‌الملل)، ترجمه سید محسن روحانی، مهدی ذوالفقاری،تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق.
  • نصیری، سوناز (1398). «نقش قدرت نرم در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی عراق)»، فصلنامه مطالعات قدرت نرم، دوره 9، شماره 1، صص 265-287.
  • هرسیج، حسین و ملایی، اعظم (1387). «قدرت نرم افزاری ایران در دوران ریاست جمهوری خاتمی»، فصلنامه سیاست، دوره 38 و شماره چهارم.
  • هرسیج، حسین و تویسرکانی، مجتبی (1389). «تأثیر مؤلفه‌های هویت‌ساز ایرانی بر قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، دوره سوم، شماره 9.
  • هرسیج، حسین؛ تویسرکانی، مجتبی و جعفری، لیلا (1388). «ژئوپولتیک قدرت نرم ایران»، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال چهارم، شماره 2.
  • Douglas, William. (1963). The Rights of the People. New York: pyramid Books.
  • Wolf, charles and Brian Rosen. (2004).public Diplomacy: How to think about and Improve it. The RAN.WWW.rand.org/pubs/occasional-papers/2004
  • nye, joseph s., jr"Think Again: soft power" foreign policy, vol.26,
  • nye, joseph s., jr "Hard power, soft power, and The war on Terrorism"
  • Shafeeq (2006) "Iraqi culture of violence" middle East Quaterly, summer volume vlll, Number3,Available:http://www.meforrm. org. Available: www.foreign policy.com.February
  • Held David and mathias koenig-Archibugi (2004) ,eds,American power in the 21st century, Cambridge and malden: polity