نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی گروه پژوهشی جامعه و امنیت- پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.

چکیده

اپیدمی کووید19 از آغاز 2020 با شیوع سریع و با شدت بالای بیماری، آمار بالای مرگ و میر ناشی از آن، یکی از مهمترین تهدیدات بهداشت عمومی در این قرن است. اپیدمی کووید19، در ابتداء نظام سلامت جوامع را به چالش کشید و بسرعت سایر حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی را نیز درگیر کرد. جامعه ایران نیز از شیوع این ویروس و اختلالات شدید آن برکنار نماند. با این توضیح هدف مقاله حاضر شناسایی مولفه‌های تاب‌آوری جامعه ایران در مقابله با اپیدمی کووید19 به عنوان یک بلیه حاد طبیعی با پیامدهای اقتصادی و اجتماعی است. این مهم با روشی توصیفی- تحلیلی و با طرح این سوال که چه مولفه-هایی تاب‌آوری جامعه را برای مواجهه با شرایط بحرانی ناشی از اپیدمی کووید19 ارتقاء داده و امکان مقاومت آن را در این شرایط فراهم می‌سازد، پی‌گیری می‌شود. داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای همچنین مشاهدات میدانی جمع‌آوری شده است. با این مفروض که گستره تاثیرات و پیامدهای شیوع گسترده کووید19 پتانسیل بسیار بالایی برای حاد شدن و شکنندگی مقاومت جامعه دارد، در انتها راهبردهایی به منظور ارتقاء مقاومت و تاب‌آوری جامعه تدوین و ارائه می‌شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Identifying and Analyzing the Resilience Components of Iranian Society in The Face of COVID-19 Outbreak Crisis

نویسنده [English]

  • hamid sajadi

Assistant Professor Department of Social Studies Institute for Humanities and Cultural Studies (IHCS)

چکیده [English]

In recent months, with the emergence of coronavirus in various countries, the world is facing a new crisis. The widespread and rapid outbreak, and the high mortality rate initially challenged the health care system in all communities and put severe pressure on them, while its negative effects on the economy rapidly accelerated. Poverty, bankruptcy, huge financial losses, economic recession, and, most of all, a sharp rise in unemployment were among the immediate economic impacts of the crisis. The entanglement of issues in all areas of society will lead to the expansion of economic damage to other areas of society, culture, and politics. With this explanation, adopting a descriptive-analytical method, the present article seeks to identify the resilience of Iranian society in the face of the prevalence of COVID-19 as an acute natural disaster with economic and social consequences. This is followed by posing this question that what components enhance society's ability to cope with the critical conditions caused by the prevalence of COVID-19 and enable its resistance. It is assumed that the effects and consequences of the widespread outbreak of COVID-19 have a very high potential to become acute and, in other words, securitize the issue. By securitization, an acute situation is meant in which the action of the security authority in taking emergency measures to maintain survival and eliminate the threat is justified.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Resilience
  • Outbreak of COVID-19
  • Social participation
  • Securitization
  • PublicTrust
  • اردلان، علی و همکاران(1390). برنامه ملی عملیات پاسخ بهداشت عمومی در بلایا و فوریتها، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پژشکی، معاونت بهداشت، زمستان.
  • افتخاری، اصغر (1380). فرهنگ و امنیت جهانی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • افتخاری، رکن الدین، قدیری، عبدالرضا، پرهیزکار، محمود، سیاوش شایان، اکبر (1388). «تحلیلی بر دیدگاه های نظری آسیب‌پذیری جامعه نسبت به مخاطرات طبیعی»، فصلنامة مدرس علوم انسانی، شماره 60.
  • ایوب، محمد (1381). «معضل امنیت ملی در جهان سوم»، ترجمه احمد محمودی، فصلنامة مطالعات راهبردی، شماره 16.
  • بوزان، بار، ویور، الی و دوویلد، پاپ (1386). چارچوبی تازه برای تحلیل امنیت، ترجمه علیرضا طیب، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • بوزان، باری (١٣٧٨). مردم دولتها و هراس، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران، انتشارات مطالعات راهبردی.
  • حقدوست، علی اکبر (1389). «تفاوت مدل مدیریت بیماری های واگیر و غیرواگیر»، از تئوری تا عمل، ششمین کنگرة اپیدمولوژی ایران، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شاهرود، 22 تا 24 تیرماه.
  • رفیعی بهابادی، مهدی(1398)، «اعتماد ندارند اما به توصیه‌ها عمل می کنند»، مرکز افکار سنجی دانشجویان ایران، تاریخ دسترسی دوشنبه, 04 فروردین,1399

http://www.ispa.ir/Default/Details/fa                                       

  • سیاوشی، محمدرضا و همکاران (1390). راهنمای بررسی و پاسخ به طغیان بیماری‌های واگیر، تهران: مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار.
  • صادقی و همکاران، ارزیابی ابعاد اقتصادی کلان شیوع ویروس کرونا (1399). معاونت پژوهشهای اقتصادی، تهران: دفتر مطالعات اجتماعی؛ اردیبهشت.
  • فتاحی اردکانی، حسین؛ مسعودنیا، حسین و امام جمعه زاده، سیدجواد (1397). «تحلیل مفهوم قدرت و منابع تشکیل دهنده آن از دیدگاه جوزف نای (سخت، نرم، هوشمند)»، دو فصلنامه مطالعات قدرت نرم، دوره 7، شماره 1، بهار و تابستان.
  • قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران (1383). سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور.
  • گزارش «ارزیابی اقدامات حمایتی دستگاهها از اقشار ضعیف و آسیب‌پذیر» (1399). معاونت پژوهش های اجتماعی- فرهنگی، تهران: دفتر مطالعات اجتماعی، 16/01/1399.
  • گزارش «ارزیابی راه طی شده و بایسته‌های مسیر پیش رو» (1399). معاونت پژوهش های اجتماعی- فرهنگی، معاونت پژوهشهای اقتصادی، معاونت پژوهشهای سیاسی- حقوقی، تهران: دفتر مطالعات اجتماعی؛ 16/01/1399.
  • گزارش نقشة راهی برای بازگشت به شرایط عادی (1399). تهران: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، اردیبهشت.
  • گویا، محمدمهدی (1390). برنامه ملی عملیات پاسخ به بیماری های واگیر در بلایا و فوریتها، معاونت بهداشت-مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر، تهران: رازنهان.
  • ملاحظات رسانه ای به منظور مواجهه مطلوب با پدیده ویروس کرونا در کشور (1398). تهران: معاونت پژوهش های اجتماعی- فرهنگی، دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ، 28/12/1398.
  • https://www.who.int/ihr/procedures/pheic/en/
  • https://www.isna.ir/news/
  • http://www.ispa.ir/Default/Details/fa
  • Canetti, D., Waismel-Manor, I., Cohen, N., & Rapaport, C. (2014). What does national resilience mean in a democracy? Evidence from the United States and Isra. Armed Forces& Society. Vol40. No3. pp 504-520.
  • Castleden M, McKee M, Murray V, Leonardi G (2011). Resilience thinking in health protection. Journal of public health (Oxford, England). 2011 Sep; 33 (3):369-77. PubMed PMID: 21471159. Epub 2011/04/08. eng
  • Cox R, Perry K (2011). Like a fish out of water: Reconsidering disaster recovery and the role of place and social capital in community disaster resilience. Am J Community Psychol. Dec; 48(3-4):395-411. PubMed PMID: 21287261. Epub 2011/02/03
  • Cutter, Susan et al., (2008). A place-based model for understanding community resilience to natural disasters, Journal of Global Environmental Change, 18, 598-606.
  • A (2012). the Demise of PTSD The Demise of PTSD: From Governing through Trauma to Governing Resilience, Alternatives: Global, Local, Political, Vol. 37, No. 3, pp. 214-226
  • S (2016). Levels of resilience: Associations among individual community, and national resilience, Journal of health psychology Vol21 No2 pp164-170.
  • Lemyre L, Clément M, Corneil W, Craig L, Boutette P, Tyshenko M, et al.(2005). A psychosocial risk assessment and management framework to enhance response to CBRN terrorism threats and attacks. Biosecurity and Bioterrorism: Biodefense Strategy, Practice, and Science.; 3(4):316-30.
  • Long staff, P. H, Armstrong, N.J, Perrin, W. M& Hidek, M. A. (2010). Building resilient communities: A preliminary framework for assessment. Home- land Security Affairs Vol 6. No3
  • McAslan, A.R. (2010). The concept of resilience: understanding its origins, meanings, and utility. ... E. Grotberg. Westport, CT: Praeger
  • Pfefferbaum B, Pfefferbaum RL, Van Horn RL (2014). Community resilience interventions: Participatory, assessment-based, action-oriented processes. American Behavioral Scientist. 2015 Feb; 59(2): 238-53. PubMed PMID: 57046-005. English.
  • Schedler, Andreas, Larry Diamond, Marc F. Plattner (1999). The Self-restraining state: power and accountability in new democracics, Lynne Rienner, Political Science.
  • Waever, Ole (1995). Securitization and Desecuritization?, in Ronnie D.Lipschutz(ed.),On Security,New York,Columbia University Press ,pp.46-86.